قهوه و تاثیرات آن بر قلب
فهرست مطالب
نوشیدن متعادل قهوه برای اکثر افراد نهتنها برای قلب مضر نیست، بلکه به دلیل داشتن آنتیاکسیدانهای قوی میتواند خطر بروز بیماریهای قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی را کاهش دهد. با این حال، تأثیر قهوه بر قلب برای همه افراد یکسان نیست. در حالی که مصرف قهوه باعث پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی میشود، برخی از افراد به علت داشتن حساسیت به کافئین بعد از مصرف آن متوجه تپش قلب شدید یا درد قفسه سینه میشوند. اگر رابطه قهوه و قلب را درک کنید و برنامهریزی مناسبی برای میزان مصرف آن داشته باشید، حتماً از فواید آن بهرهمند خواهید شد.
| خلاصه | موضوع |
| مصرف متعادل قهوه برای بیشتر افراد سالم با افزایش خطر بیماریهای قلبی همراه نیست و میتواند اثرات مثبتی داشته باشد. | اثر کلی قهوه بر قلب |
| قهوه ساده و بدون شکر و افزودنی، بهویژه در مقدار متعادل، انتخاب مناسبتری برای سلامت قلب است. | بهترین نوع قهوه برای قلب |
| کافئین میتواند به طور موقت ضربان قلب و فشار خون را افزایش دهد؛ این اثر در افراد حساس بیشتر احساس میشود. | تأثیر کافئین بر ضربان قلب |
| افرادی که بعد از نوشیدن قهوه دچار تپش قلب میشوند بهتر است مقدار کافئین مصرفی خود را کاهش دهند و در صورت تداوم علائم، علت آن را بررسی کنند. | قهوه و تپش قلب |
| درد بعد از نوشیدن قهوه همیشه منشأ قلبی ندارد و میتواند با رفلاکس یا اضطراب مرتبط باشد؛ با این حال، درد یا فشار قفسه سینه نیاز به توجه دارد. | قهوه و درد قفسه سینه |
| میزان مناسب به شرایط فرد و حساسیت او به کافئین بستگی دارد و مصرف بیش از حد میتواند احتمال بروز عوارضی مانند تپش قلب را افزایش دهد. | مقدار مناسب مصرف |
قهوه برای قلب مفید است یا مضر؟
عادت نوشیدن قهوه به تنهایی برای قلب مضر نیست و حتی میتواند فوایدی را نیز به همراه داشته باشد. برای درک بهتر این موضوع باعث تأثیر قهوه بر قلب را به دو بخش کوتاهمدت و بلندمدت تقسیمبندی کنیم:
اثرات کوتاهمدت قهوه بر دستگاه گردش خون
وقتی یک فنجان قهوه مینوشید، کافئین موجود در آن به سرعت از طریق دستگاه گوارش جذب جریان خون میشود. کافئین یک ماده محرک سیستم عصبی مرکزی است و در نتیجه این تحریک میتواند اثرات زیر را ایجاد کند:
- سطح هورمون آدرنالین در خون به طور موقت افزایش مییابد.
- ضربان قلب ممکن است بین چند ضربه در دقیقه تغییر کند.
- فشار خون به شکل خفیف و موقت بالایی میرود.
این تاثیر قهوه بر قلب و جریان خون در افراد سالم کاملاً طبیعی و گذرا هستند و پس از چند ساعت با دفع کافئین از بدن، به حالت اولیه باز خواهند گشت.
اثرات بلندمدت و مصرف مداوم
با نگاهی بلندمدت میتواند شاهد فواید قهوه برای قلب بود. مصرف منظم و مناسب قهوه نه تنها خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی را افزایش نمیدهد، بلکه اثرات محافظتی قابلتوجهی نیز دارد. قهوه حاوی بیش از هزاران ترکیب زیست فعال است که هر کدام تأثیرات خاصی را به همراه دارند:
- پلیفنولها: پلیفنولها آنتیاکسیدانهای بسیار قوی هستند که با رادیکالهای آزاد مبارزه کرده و از التهاب دیواره رگها جلوگیری میکنند.
- اسید کلروژنیک: این ماده به بهبود متابولیسم قند، کاهش فشار اکسیداتیو و تنظیم حساسیت به انسولین کمک میکند.
- فلاوونوئیدها: این مواد برای سلامت بافت اندوتلیوم لایه داخلی عروق و تقویت آنها مفید هستند.
مقایسه تأثیر انواع قهوه بر قلب؛ کدام روش دم آوری بهتر است؟
نکتهای که باید در مورد تأثیر قهوه بر قلب بدانید این است که هر یک از روشهای قهوه دارای میزان چربی، قند و کافئین متفاوتی هستند. بدیهی است که قهوه اسپرسو به علت داشتن چربی کم و میزان کافئین معقول در هر فنجان، بهترین گزینه برای سلامت قلب است؛ اما باید بدانید که سایر روشهای دم آوری قهوه چه تأثیری روی قلب میگذارند:
| روش دم آوری و نوع قهوه | میزان کافئین در هر فنجان | تأثیر بر کلسترول خون | تأثیر روی ضربان قلب | مناسب برای |
| قهوه دمی | متوسط (۸۰-۱۲۰ میلیگرم) | ناچیز | کم تا متوسط | بهترین گزینه برای بیماران قلبی و افراد با کلسترول بالا |
| اسپرسو | بالا در حجم کم (۶۰-۸۰ میلیگرم در هر شات) | کمی افزایش در مصرف بالا | متوسط | افراد سالم که به دنبال آنتیاکسیدان بالا هستند. |
| قهوه ترک و فرنچ پرس | بالا (۱۰۰-۱۵۰ میلیگرم) | نسبتاً بالا | متوسط تا بالا | افرادی که کلسترول خون طبیعی و قلب سالم دارند. |
| قهوه فوری (نسکافه خالص) | متوسط (۶۰-۸۰ میلیگرم) | ناچیز | کم | افرادی که به دنبال نوشیدنی فوری و کافئین کمتر هستند. |
| قهوه دکاف (بدون کافئین) | بسیار ناچیز (۲-۵ میلیگرم) | ناچیز | نزدیک به صفر | افراد مبتلا به آریتمی، فشار خون بالا و افراد پرحرارت |
بیشتر بخوانید: از کجا قهوه بخریم؟
مهمترین خواص قهوه اسپرسو برای قلب
اگر به دنبال تأثیر قهوه بر قلب و فواید آن هستید، باید قهوههای بدون شکر مانند اسپرسو را انتخاب کنید. اسپرسو دارای ترکیبات زیست فعال و آنتیاکسیدانهایی است که در صورت مصرف منظم میتواند فواید زیر را به همراه داشته باشد:
کاهش خطر ابتلا به نارسایی قلبی
یکی از مهمترین خواص قهوه اسپرسو برای قلب، کاهش احتمال بروز نارسایی قلبی است. آنتیاکسیدانهای موجود در قهوه به تقویت عضلات قلب کمک کرده و از ضعیف شدن عملکرد پمپ خون در بدن جلوگیری میکنند.
محافظت از دیواره عروق و کاهش التهاب
التهاب مزمن در دیواره رگها، عامل اصلی ابتلا به تصلب شرایین مانند تصلب عروق یا رسوب چربی در رگها است. قهوه سرشار از پلیفنولها و اسید کلروژنیک است که این ترکیبات میتوانند باعث خنثی کردن رادیکالهای آزاد شوند و به انعطافپذیری لایه داخلی رگهای خونی نیز کمک کنند.
کاهش خطر سکته مغزی و قلبی
نوشیدن مداوم قهوه با کاهش خطر ایجاد لختههای خونی در ارتباط است. با بهبود سلامت رگها و تسهیل جریان خون، احتمال انسداد عروق کرونر که منجر به سکته قلبی میشود و عروق مغزی که منجر به سکته مغزی میشود، به حداقل میرسد.
بهبود حساسیت به انسولین و پیشگیری از دیابت نوع ۲
دیابت یکی از اصلیترین عوامل خطرساز برای ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی خطرناک است. ترکیبات موجود در قهوههای کافئیندار و بدون کافئین، به تنظیم متابولیسم گلوکز و افزایش حساسیت بدن به انسولین کمک میکنند. با کنترل قند خون، رگهای خونی از آسیبهای ناشی از قند بالا در امان میمانند و سلامت قلب حفظ میشود.
تنظیم ریتم قلب در طولانی مدت
برخلاف تصور بسیاری از افراد که قهوه را عامل نامنظمی ضربان قلب میداند، مصرف مداوم و اندازه آن میتواند اثر مثبتی روی سیگنالهای الکتریکی قلب داشته باشد. مصرف قلب در طولانی مدت، خطر ابتلا به برخی از آریتمیهای دهلیزی قلبی را کاهش میدهد.
کمک به سوزاندن چربیهای مضر و کنترل وزن
کافئین موجود در قهوه متابولیسم پایه بدن را افزایش داده و به چربیسوزی کمک میکند. ازآنجاییکه اضافهوزن و چربی اضافه دور شکم فشار مضاعفی به قلب وارد میکند، کنترل وزن به کمک مصرف قهوه بدون قند و خامه مستقیماً باعث کاهش بار کاری قلب و سلامت آن میشود
بیشتر بخوانید: تمپر قهوه چیست؟
آیا نسکافه برای قلب خوبه؟
نسکافه یا قهوه فوری از عصاره قهوه به همراه یک سری ترکیبات شیرینکننده تهیه شده است. به علت نگهداری نسبتاً طولانی مدت قهوه موجود در نسکافه، معمولاً کافئین آن نسبت به یک فنجان اسپرسو کمتر است. با این حال، قهوه فوری همچنان دارای درصد از آنتیاکسیدانهای دانه قهوه است و میتواند برای سلامت قلب فواید زیادی را به همراه داشته باشد. نسکافههای موجود در بازار که به صورت 3 در 1 یا 2 در 1 به فروش میرسند، حاوی مقدار زیادی شکر، خامه و روغن هستند. مصرف مداوم نسکافه با این افزودنیها باعث افزایش وزن، مقاوم شدن بدن به انسولین و افزایش ریسک گرفتگی رگهای قلب میشود. از همین جهت بهتر است برای بهرهمندی از تأثیر قهوه بر قلب، حتماً از اسپرسو یا نسکافه ساده و بدون شکر استفاده شود.
آیا قهوه برای تپش قلب ضرر دارد؟
کافئین گیرندههای مادهای به نام «آدنوزین» را در مغز و قلب بلوکه میکند. آدنوزین مادهای است که باعث آرامش و کاهش سرعت فعالیتها در بدن میشود. زمانی که کافئین جایگزین آدنوزین میشود، سیستم عصبی سمپاتیک فعالتر شده و پیامهایی مبنی بر افزایش فعالیت به قلب فرستاده میشود. به همین خاطر است که بعد از مصرف قهوه متوجه تپش قلب و افزایش ضربان قلب خودتان میشوید. این افزایش ضربان قلب برای افراد سالم هیچ ضرر جدی را به همراه ندارد، ولی افرادی که دارای تپش قلب بالا و بیمارگونه هستند، باید حتماً با احتیاط بیشتری از قهوههای دارای درصد کافئین بالا استفاده کنند. بر اساس مقاله منتشر شده در ژورنال PubMed، در برخی افراد حساس به کافئین، مصرف قهوه میتواند باعث احساس تپش قلب شود. این واکنش به دلیل تحریک سیستم عصبی سمپاتیک و افزایش موقت فعالیت قلب رخ میدهد. با این حال، مطالعات گسترده نشان ندادهاند که مصرف معمول قهوه در افراد سالم باعث افزایش خطر آریتمیهای خطرناک قلبی شود.
برای تپش قلب قهوه چی بخوریم؟
سادهترین راه برای کنترل تپش قلب قهوه، مصرف کم آن و رقیق شده است. افرادی که اسپرسو دبل یا قهوه ترک با غلظت بالای کافئین مصرف میکنند، بیشتر در معرض تپش قلب قرار دارند. اگر هم تپش قلب دارید اما نمیخواهید لذت نوشیدن قهوه را از دست بدهید، گزینههای خوبی برای جایگزین کردن با قهوه وجود دارند.
- قهوه بدون کافئین: این قهوه فرآیندی را طی کرده که طی آن بیش از ۹۷ درصد کافئین آن خارج شده است، اما آنتیاکسیدانها و طعم قهوه در آن حفظ شدهاند.
- قهوه ۱۰۰٪ عربیکا یا با رست تیره: دانههای قهوه عربیکا نسبت به دانههای روبوستا کافئین کمتری دارند. همچنین قهوههایی که بیشتر برشته شدهاند، دارای کافئین کمتری نسبت به دانههای قهوه روشن هستند.
- ترکیب قهوه با شیر: شیر باعث میشود سرعت جذب کافئین در دستگاه گوارش کاهش یابد و اثر آن بر قلب ملایمتر باشد. اگر بعد از خوردن قهوه تپش قلب میگیرید، میتوانید آن را با کمی شیر ترکیب کنید.
بیشتر بخوانید: بهترین زمان خوردن قهوه برای کبد چرب
چرا قهوه خوردم قلبم درد میکنه؟
اگر پس از نوشیدن قهوه احساس درد، سوزش یا فشار در قفسه سینه کردید، الزاماً به معنای تأثیر بد قهوه روی سیستم قلب و عروق شما نیست. گاهی مشکل مربوط به سیستم گوارش یا اضطراب شما میشود. تنها در برخی از مواقع و در افرادی که سابقه مشکلات قلبی و عروقی دارند، احتمال اینکه قهوه باعث درد قلب شود، وجود دارد.
علت غیرقلبی درد بعد از خوردن قهوه
- رفلاکس اسید معده (سوزش سر دل): قهوه مادهای اسیدی است و باعث شل شدن دریچه مری به معده میشود. زمانی که اسید معده بالا میآید، سوزشی در پشت جناغ سینه ایجاد میکند که مشابه با درد قلب است.
- حملات پانیک و اضطراب ناشی از کافئین: دوز بالای کافئین میتواند سیستم عصبی را وارد حالت «جنگ یا گریز» کند. این حالت باعث انقباض عضلات قفسه سینه، تنگی نفس و احساس درد در سینه میشود.
علت قلبی درد بعد از خوردن قهوه
- اسپاسم عروق کرونر: در برخی افراد، کافئین یا افزایش ناگهانی آدرنالین میتواند باعث انقباض موقت عروق تغذیهکننده قلب شود که نتیجه آن احساس درد یا فشار در قفسه سینه است.
- افزایش شدید فشار خون: در افراد مبتلا به فشار خون بالای کنترلنشده، کافئین میتواند فشار را به نقطهای برساند که باعث ایجاد احساس سنگینی روی سینه شود.
بیشتر بخوانید: فواید قهوه برای مردان
میزان استاندارد مصرف قهوه برای قلب
میزان تأثیر قهوه بر قلب به دوز مصرفی آن بستگی دارد. بزرگسالان سالم و بدون مشکلات قلبی و عروقی، میتوانند روزانه حداکثر 400 میلی گرم کافئین به اندازه 2 تا 3 شات اسپرسو مصرف کنند. اما قضیه برای افرادی که مبتلا به بیماریهای قلبی یا فشار خون بالا هستند، فرق میکند. میزان مصرف کافئین در این افراد باید به زیر 200 میلی گرم در روز یا 1 تا 2 فنجان قهوه سبک کاهش پیدا کند تا تاثیر منفی از قهوه در فرد ایجاد نشود.
جمعبندی
«تأثیر قهوه بر قلب» به میزان مصرف و شرایط بدنی هر فرد بستگی دارد. اگر فرد سالمی هستید، مصرف متعادل قهوه میتواند بخشی از یک سبک زندگی متعادل باشد و از عطر و طعم آن لذت ببرید. اگر بعد از نوشیدن قهوه متوجه افزایش تپش قلب، اضطراب یا تغییرات فشار خون میشوید، بهتر است میزان مصرف خود را کاهش دهید. برای تجربه یک نوشیدنی باکیفیت و انتخاب قهوه مناسب، میتوانید خرید قهوه اسپرسو را بررسی کنید و محصولی متناسب با ذائقه و نیاز خود انتخاب کنید.
منابع: ncbi – ahajournals – health
سوالات متداول
آیا قهوه برای گرفتگی رگ قلب مفید است؟
مصرف متعادل قهوه بهطور مستقیم باعث باز شدن گرفتگی رگهای قلب نمیشود، اما ترکیبات آنتیاکسیدانی موجود در قهوه میتوانند به سلامت عروق و کاهش التهاب کمک کنند. افرادی که بیماری قلبی یا گرفتگی عروق دارند، بهتر است میزان مصرف قهوه را با توجه به شرایط خود و نظر پزشک تنظیم کنند.
چرا بعد از خوردن قهوه قلب درد میگیرد؟
درد بعد از نوشیدن قهوه همیشه به دلیل مشکل قلبی نیست. کافئین میتواند در برخی افراد باعث افزایش ضربان قلب، اضطراب یا تحریک رفلاکس معده شود که گاهی با درد یا سوزش قفسه سینه اشتباه گرفته میشود. اگر درد شدید، مداوم یا همراه با علائمی مانند تنگی نفس باشد، باید بررسی پزشکی انجام شود.
مصرف قهوه برای قلب مضر است؟
برای بیشتر افراد سالم، مصرف متعادل قهوه معمولاً ضرری برای قلب ندارد و حتی میتواند به دلیل داشتن ترکیبات آنتیاکسیدانی با برخی فواید قلبی همراه باشد. با این حال، افراد حساس به کافئین یا کسانی که مشکلات خاص قلبی دارند ممکن است به کاهش مصرف نیاز داشته باشند.
قهوه باعث افزایش فشار خون میشود؟
بله، کافئین موجود در قهوه میتواند در برخی افراد باعث افزایش موقت فشار خون شود. این اثر معمولاً کوتاهمدت است، اما افرادی که فشار خون بالا یا حساسیت به کافئین دارند باید میزان مصرف خود را کنترل کنند.
آیا قهوه باعث کمخونی میشود؟
قهوه بهطور مستقیم باعث کمخونی نمیشود، اما مصرف آن نزدیک به وعدههای غذایی میتواند جذب آهن را کاهش دهد. افرادی که کمبود آهن دارند بهتر است بین مصرف قهوه و وعدههای غذایی اصلی فاصله ایجاد کنند.
آیا شیر فشار خون را بالا میبرد یا پایین؟
شیر بهتنهایی معمولاً باعث افزایش فشار خون نمیشود و در یک رژیم غذایی متعادل میتواند بخشی از مواد مغذی مورد نیاز بدن را تأمین کند. البته نوع شیر، میزان چربی و شرایط سلامتی فرد میتواند در تأثیر آن نقش داشته باشد.
مصرف قهوه بعد از عمل قلب باز اشکالی ندارد؟
مصرف قهوه بعد از عمل قلب باز باید با توجه به شرایط بیمار، داروهای مصرفی و نظر پزشک انجام شود. برخی افراد ممکن است بتوانند پس از دوره بهبودی مقدار محدودی قهوه مصرف کنند، اما شروع دوباره مصرف کافئین بهتر است با هماهنگی پزشک باشد.
