نسکافه یا قهوه؟ اگر تا امروز این دو اسم را به جای هم استفاده میکردید، تنها نیستید! خیلیها تصور میکنند نسکافه یک نوشیدنی جدا از قهوه است، در حالی که نسکافه نام تجاری شناختهشدهای برای قهوه فوری است. تفاوت اصلی زمانی مشخص میشود که بدانیم قهوه فوری و قهوه دمکردنی چگونه تولید و آماده میشوند و چرا طعم، عطر و تجربه نوشیدن آنها با هم فرق دارد. در این مطلب از کافه نون، تفاوت قهوه و نسکافه را از جنبههای مختلف بررسی میکنیم تا انتخاب بین این دو برایتان سادهتر شود.
| ویژگی | قهوه دمکردنی | قهوه فوری (نسکافه) |
| ماده اولیه | دانه یا پودر قهوه | عصاره خشکشده قهوه |
| آمادهسازی | نیازمند دمآوری و استخراج | حل شدن در آب داغ |
| زمان آمادهسازی | معمولاً بیشتر | بسیار سریع |
| طعم و عطر | معمولاً پیچیدهتر و متنوعتر | سادهتر و یکنواختتر |
| تجهیزات | بسته به روش دمآوری | تقریباً بدون تجهیزات تخصصی |
| کنترل طعم | امکان تنظیم آسیاب و روش استخراج | کنترل محدودتر |
| نگهداری | حساستر به تازگی و هوا | معمولاً ماندگاری و نگهداری آسانتر |
| مناسب برای | علاقهمندان به طعم و دمآوری | مصرف سریع و روزمره |
نسکافه چیست؟
نسکافه (NESCAFÉ) در اصل نام یک برند قهوه متعلق به شرکت Nestlé است که محصولات مختلفی در دسته قهوه، بهویژه قهوه فوری، تولید میکند. با این حال، در زبان روزمره فارسی نام «نسکافه» آنقدر رایج شده که بسیاری از افراد آن را بهعنوان نام عمومی قهوه فوری به کار میبرند.
قهوه فوری از عصاره قهوه دمشده تولید میشود. این عصاره پس از تغلیظ و خشکشدن، به شکل پودر یا گرانول درمیآید و هنگام مصرف تنها با اضافه کردن آب داغ دوباره به نوشیدنی قهوه تبدیل میشود. به همین دلیل، نسکافه و سایر انواع قهوه فوری نسبت به قهوههای دمکردنی به زمان و تجهیزات بسیار کمتری برای آمادهسازی نیاز دارند.
بیشتر بخوانید: قهوه از چی درست میشه؟
تفاوت قهوه و نسکافه چیست؟
برای بررسی تفاوت قهوه و نسکافه باید بگوییم که تفاوت اصلی بیشتر به فرآیند تولید، شکل محصول، روش آمادهسازی و ویژگیهای فنجان نهایی مربوط میشود. تفاوت قهوه و نسکافه را بطور کلی میتوان بصورت زیر دستهبندی کرد:
تفاوت در فرآیند تولید
یکی از مهمترین تفاوتهای قهوه و نسکافه به فرآیند تولید آنها مربوط میشود. برای تهیه قهوه دمکردنی، دانههای قهوه ابتدا بو داده و آسیاب میشوند و سپس در زمان آمادهسازی نوشیدنی، ترکیبات محلول آنها در تماس با آب استخراج میشود. اما در تولید قهوه فوری، این عصارهگیری پیش از رسیدن محصول به دست مصرفکننده انجام شده است. قهوه پس از دمآوری و تهیه عصاره غلیظ، وارد مرحله خشککردن میشود تا آب آن حذف و عصاره به پودر یا گرانول محلول تبدیل شود.

در وبسایت رسمی NESCAFÉ نیز درباره این مرحله آمده است:
«دو روش اصلی برای خشککردن عصاره قهوه وجود دارد: خشککردن پاششی (Spray Drying) و خشککردن انجمادی (Freeze Drying).»
در نتیجه محصول نهایی، عصاره خشک و محلولی از قهوه است که برای آماده شدن دیگر به دمآوری مجدد نیاز ندارد و با اضافه کردن آب، بهسرعت به نوشیدنی تبدیل میشود.
تفاوت در روش آمادهسازی
اگر بخواهیم تفاوت قهوه و نسکافه را از نظر راحتی بررسی کنیم، نسکافه برنده واضح این رقابت است. برای تهیه قهوه فوری معمولاً کافی است مقدار مناسبی از پودر را داخل فنجان بریزید و آب داغ اضافه کنید. در مقابل، آماده کردن قهوه دمی به تجهیزات و زمان بیشتری نیاز دارد. برای مثال، در موکا پات باید آب و قهوه را با نسبت مناسب داخل دستگاه قرار دهید و اجازه دهید فرآیند آمادهسازی انجام شود. در فرنچ پرس نیز باید قهوه آسیاب شده مدتی در آب بماند و سپس فیلتر شود. البته همین فرآیند طولانیتر برای بسیاری از علاقهمندان به قهوه جذاب است؛ چون آماده کردن قهوه برای آنها بخشی از لذت نوشیدن آن محسوب میشود.
تفاوت در طعم و عطر
طعم و عطر از مواردی هستند که هنگام بررسی تفاوت قهوه و نسکافه نمیتوان از آنها چشمپوشی کرد. قهوه دمکردنی معمولاً عطر پیچیدهتر و طعم مشخصتری دارد، بهخصوص اگر دانهها تازه آسیاب شده باشند. در قهوه فوری، بخشی از ترکیبات عطری در فرآیند تولید و خشککردن تغییر میکنند. البته این موضوع به معنی بیکیفیت بودن تمام قهوههای فوری نیست. امروزه محصولات فوری مختلفی در بازار وجود دارند و کیفیت آنها میتواند بسیار متفاوت باشد. اگر طعم غلیظتر و تجربهای متفاوت از قهوه فوری میخواهید، هنگام خرید قهوه اسپرسو بهتر است به درصد عربیکا و روبوستا، درجه رست و تازگی دانه توجه کنید.
تفاوت در بافت و حس نوشیدن
یکی دیگر از مواردی که در تفاوت قهوه و نسکافه کمتر به آن توجه میشود، بافت نوشیدنی است. قهوه دمشده بسته به روش تهیه میتواند بدنه متفاوتی داشته باشد. برای مثال، فرنچ پرس معمولاً نوشیدنیای با بدنه بیشتر تولید میکند، در حالی که قهوه فیلتری میتواند شفافتر و سبکتر باشد. قهوه فوری معمولاً بافت سادهتر و یکنواختتری دارد. البته محصولاتی که برای تهیه قهوه فوری با شیر یا کف طراحی شدهاند، میتوانند حس متفاوتی ایجاد کنند. این تفاوت برای کسانی که قهوه را فقط برای دریافت کافئین مینوشند اهمیت چندانی ندارد، اما برای افرادی که از خود نوشیدن قهوه لذت میبرند، کاملاً قابل توجه است.

تفاوت در زمان مصرف
یکی از واضحترین نکات درباره تفاوت قهوه و نسکافه این است که قهوه فوری برای موقعیتهایی که سرعت اهمیت دارد بسیار کاربردی است. فرض کنید صبح دیر از خواب بیدار شدهاید و باید خیلی سریع از خانه خارج شوید. آماده کردن یک فنجان نسکافه ممکن است کمتر از یک دقیقه زمان ببرد. اما اگر بخواهید همان لحظه دانه قهوه را آسیاب کنید، دستگاه را آماده کنید و قهوه دم کنید، زمان بیشتری لازم دارید. به همین دلیل، قهوه فوری برای محل کار، سفر، دانشگاه یا مواقعی که تجهیزات دمآوری در دسترس نیستند، انتخاب راحتی است.
تفاوت در لوازم جانبی قهوه
در بررسی تفاوت قهوه و نسکافه باید به تجهیزات هم توجه کرد. قهوه فوری تقریباً به هیچ وسیله تخصصی نیاز ندارد؛ یک فنجان و آب داغ کافی است. اما قهوه دمکردنی میتواند به ابزارهای مختلفی نیاز داشته باشد. موکا پات، فرنچ پرس، V60، دستگاه اسپرسو و آسیاب قهوه از جمله وسایلی هستند که برای روشهای مختلف دمآوری استفاده میشوند. البته برای شروع لازم نیست حتماً تجهیزات گرانقیمت بخرید. حتی یک فرنچ پرس ساده میتواند برای تجربه کردن قهوه دمکردنی گزینه مناسبی باشد.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره آسیاب قهوه
تفاوت در کنترل طعم
موضوع دیگری که اهمیت دارد، امکان کنترل نوشیدنی نهایی است. وقتی از دانه یا پودر قهوه استفاده میکنید، میتوانید اندازه آسیاب، مقدار قهوه، دمای آب و زمان تماس آب با قهوه را تغییر دهید. این تغییرات میتوانند طعم نهایی را به شکل محسوسی عوض کنند. برای مثال، آسیاب ریزتر یا زمان استخراج متفاوت میتواند میزان استخراج ترکیبات قهوه را تغییر دهد. در قهوه فوری، چنین کنترلی محدودتر است؛ زیرا محصول از قبل فرآوری شده و شما بیشتر میتوانید مقدار پودر و میزان آب را تنظیم کنید.
تفاوت در ماندگاری و نگهداری
قهوه فوری معمولاً به دلیل فرآوری و بستهبندی مناسب، برای نگهداری طولانیمدت راحتتر است. کافی است در ظرف مناسب و دور از رطوبت نگهداری شود. پودر قهوه ارزان نیز قابلیت نگهداری دارد، اما پس از آسیاب شدن، تماس بیشتر با هوا میتواند باعث کاهش تدریجی کیفیت عطر و طعم شود. به همین دلیل بسیاری از علاقهمندان به قهوه ترجیح میدهند دانهها را نزدیک زمان مصرف آسیاب کنند. پس اگر مصرف شما کم است و نمیخواهید مرتب قهوه آسیاب کنید، قهوه فوری میتواند از نظر نگهداری گزینه سادهتری باشد.

قهوه بهتر است یا نسکافه؟
سؤال «قهوه بهتر است یا نسکافه؟» پاسخ یکسانی برای همه افراد ندارد. اگر اولویت شما سرعت و راحتی باشد، قهوه فوری انتخاب مناسبی است. اگر طعم، عطر و امکان کنترل فرآیند دمآوری برایتان اهمیت بیشتری داشته باشد، قهوه دمکردنی احتمالاً رضایت بیشتری ایجاد میکند. از نظر کافئین نیز نباید فقط بر اساس نام محصول قضاوت کرد. میزان کافئین به نوع محصول، مقدار مصرف و شیوه آمادهسازی بستگی دارد؛ بنابراین نمیتوان گفت همه نسکافهها کافئین کمتر یا بیشتری از همه قهوهها دارند. در مورد عوارض نسکافه در مقایسه با قهوه نیز بهتر است از مقایسههای کلی و قطعی پرهیز کنیم. بسیاری از تفاوتها به مقدار مصرف و ترکیبات محصول مربوط میشوند. مثلاً یک نوشیدنی فوری که مقدار زیادی شکر و پودرهای افزودنی دارد، با قهوه فوری ساده قابل مقایسه نیست. نکته مهم این است که قهوه فوری، در صورت مصرف متعادل، صرفاً به دلیل فوری بودن، نوشیدنی ناسالمی محسوب نمیشود. حتی در گزارشهای انجمن ملی قهوه آمریکا، قهوه فوری به عنوان یکی از روشهای مصرف قهوه در کنار روشهایی مانند دمآوری قطرهای و اسپرسو بررسی میشود. پس اگر صبحها عجله دارید، نسکافه میتواند کاملاً کاربردی باشد؛ اما اگر عطر، طعم و امکان انتخاب نوع دانه برایتان اهمیت بیشتری دارد، قهوه دمکردنی انتخاب جذابتری است. در این حالت، برای مصرف روزانه یا حرفهای میتوانید هنگام خرید قهوه کیلویی به عواملی مثل نوع دانه، درصد عربیکا و روبوستا، درجه رست و تازگی قهوه توجه کنید تا انتخاب متناسبتری با ذائقه و روش دمآوری خود داشته باشید.
بیشتر بخوانید: کدام قهوه انرژی بیشتری دارد؟
سخن پایانی
تفاوت قهوه و نسکافه در نهایت به این موضوع برمیگردد که هر دو از قهوه میآیند، اما مسیر متفاوتی را تا رسیدن به فنجان طی میکنند. قهوه دمکردنی بیشتر بر کیفیت دانه، آسیاب و روش استخراج تکیه دارد، در حالی که قهوه فوری با هدف آمادهسازی سریع و آسان فرآوری شده است.
در نهایت، اگر قهوه دمکردنی را به قهوه فوری ترجیح میدهید، انتخاب دانه مناسب نقش مهمی در طعم، عطر و تجربه نهایی شما دارد. کافه نون بهعنوان مرجع خرید انواع قهوه، مجموعهای از دانهها و ترکیبهای مختلف قهوه را برای سلیقهها و روشهای دمآوری متفاوت ارائه میکند. هنگام انتخاب نیز میتوانید عواملی مثل خاستگاه، درصد عربیکا و روبوستا، درجه رست و قیمت قهوه عربیکا را در کنار یکدیگر بررسی کنید تا انتخاب دقیقتری داشته باشید.
منابع: medium – nutritionletter