قهوه در بارداری؛ برای جنین ضرر دارد؟
فهرست مطالب
مواد لازم
مشاهده محصول
مشاهده محصول
مشاهده محصول
مشاهده محصول
مشاهده محصول
مشاهده محصول
مشاهده محصول
مشاهده محصول
مشاهده محصول
مشاهده محصول
اگر قبل از بارداری به نوشیدن قهوه عادت داشته‌اید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که آیا خوردن قهوه در بارداری برای جنین ضرر دارد؟ مصرف قهوه در این دوران به‌طور کامل ممنوع نیست؛ اما کنترل مقدار کافئین اهمیت زیادی دارد. طبق توصیه متخصصان، مجموع کافئین دریافتی در دوران بارداری بهتر است از ۲۰۰ میلیگرم در روز بیشتر نشود. این مقدار شامل کافئین موجود در قهوه، چای، شکلات و سایر خوراکی‌ها و نوشیدنی‌هاست. در این مقاله از کافه نون، میزان مجاز مصرف قهوه در بارداری، عوارض احتمالی آن برای مادر و جنین و راهکارهای کاهش مصرف کافئین را بررسی می‌کنیم.
| توضیحات | |
| سقف کافئین روزانه در بارداری | حداکثر ۲۰۰ میلیگرم |
| دان قهوه دمی و اسپرسو | مقدار کافئین به اندازه ی سرو، تعداد شات‌ها و روش تهیه بستگی دارد |
| قهوه فوری (نسکافه) | تقریبا حدود ۱۰۰ میلیگرم کافئین در یک ماگ |
| چای سیاه یا سبز | تقریبا حدود ۷۵ میلیگرم کافئین در یک ماگ |
| قهوه دیکف | تقریبا حدود ۲ تا ۱۵ میلیگرم کافئین در هر ۲۴۰ میلی‌لیتر |
| قهوه با شیر | اضافه کردن شیر به یک شات اسپرسو، مقدار کافئین همان شات را تغییر نمیدهد. |
| قهوه گانودرما | اطلاعات کافی درباره ی ایمنی مصرف آن در بارداری وجود ندارد |
آیا قهوه در بارداری ضرر دارد؟
مصرف قهوه در بارداری در مقدار محدود لزوماً خطرساز نیست؛ اما دریافت زیاد کافئین ممکن است با برخی پیامدهای نامطلوب برای مادر و جنین همراه باشد. کافئین از جفت عبور می‌کند و به جریان خون جنین می‌رسد. ازآنجاکه توانایی جنین برای تجزیه کافئین محدود است، توجه به مقدار مصرف آن اهمیت دارد. همچنین در دوران بارداری، سرعت دفع کافئین از بدن مادر کاهش پیدا می‌کند و ممکن است اثر آن مدت بیشتری باقی بماند. به همین دلیل، کنترل مجموع کافئین دریافتی از قهوه، چای و سایر منابع ضروری است. نکته مهمی که در مورد خوردن قهوه در بارداری بر اساس مقاله PubMed، باید به آن توجه داشته باشید این است که در طول بارداری، سرعت متابولیسم کافئین در بدن مادر به طور قابل‌توجهی کاهش پیدا می‌کند. به طوری که نیمه عمر کافئین از 2.5 تا 4.5 ساعت در اواخر بارداری به حدود 15 ساعت افزایش پیدا خواهد کرد. از طرفی کافئین موجود در چای و قهوه به راحتی از جفت عبور می‌کنند و به جنین می‌رسند. این در حالی است که نه جنین و نه جفت هیچ‌کدام آنزیم‌های لازم برای متابولیزه کردن قهوه را ندارند.
هوس قهوه در بارداری نشانه چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟
هوس قهوه در بارداری میتواند با عادت قبلی به نوشیدن قهوه، خستگی یا تمایل به طعم و عطر آن ارتباط داشته باشد. اگر پیش از بارداری مرتب قهوه مصرف می‌کردید، کاهش ناگهانی کافئین نیز ممکن است با سردرد یا احساس خستگی همراه شود. برای مدیریت این وضعیت می‌توانید مصرف کافئین را به‌تدریج کاهش دهید، استراحت کافی داشته باشید و در صورت تمایل، قهوه بدون کافئین را جایگزین بخشی از مصرف روزانه کنید.
میزان مجاز مصرف قهوه در بارداری چقدر است؟
بر اساس توصیه کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) و سرویس سلامت بریتانیا (NHS)، بهتر است مجموع مصرف کافئین در دوران بارداری از ۲۰۰ میلیگرم در روز بیشتر نشود. البته این عدد به معنای مصرف ۲۰۰ گرم قهوه نیست؛ زیرا مقدار کافئین به نوع دانه، وزن قهوه، روش دم‌آوری و حجم نوشیدنی بستگی دارد. برای مثال، یک فنجان قهوه دمی ۲۴۰ میلیلیتری ممکن است حدود ۹۵ تا ۱۴۰ میلیگرم کافئین داشته باشد. همچنین باید کافئین دریافتی از چای، شکلات و سایر منابع را در مجموع روزانه محاسبه کرد.
مقدار مجاز مصرف نسکافه در بارداری چقدر است؟
مقدار کافئین نسکافه یا قهوه فوری به نوع محصول، مقدار پودر و حجم نوشیدنی بستگی دارد. یک فنجان معمولی قهوه فوری ممکن است حدود ۶۰ تا ۱۰۰ میلیگرم کافئین داشته باشد؛ بنابراین برای تعیین مقدار مناسب مصرف، باید اطلاعات بسته‌بندی محصول و سایر منابع کافئین روزانه را در نظر بگیرید. قهوه‌های فوری سه‌در‌یک نیز ممکن است حاوی شکر و افزودنی‌های دیگری باشند که بهتر است ترکیبات آن‌ها بررسی شود.
مقایسه کافئین قهوه‌ها برای تعیین دوز مصرف در بارداری
برای مدیریت میزان مجاز مصرف قهوه در بارداری به صورت روزانه، باید میزان کافئین موجود در نوشیدنی‌ها را مدنظر داشته باشید که در جدول زیر آن‌ها را با هم بررسی می‌کنیم:
| نوشیدنی یا خوراکی | مقدار مصرف | کافئین تقریبی |
|---|---|---|
| پودر قهوه اسپرسو | یک شات ۳۰ میلیلیتری | ۶۳ میلیگرم |
| قهوه دمی یا فیلتری | یک فنجان حدود ۲۴۰ میلیلیتری | ۹۵ تا ۱۴۰ میلیگرم |
| نسکافه یا قهوه فوری | یک فنجان آماده‌شده | ۶۰ تا ۱۰۰ میلیگرم |
| قهوه بدون کافئین | یک فنجان حدود ۲۴۰ میلیلیتری | ۲ تا ۱۵ میلیگرم |
| چای سیاه | یک فنجان حدود ۲۴۰ میلیلیتری | ۴۰ تا ۷۵ میلیگرم |
| چای سبز | یک فنجان حدود ۲۴۰ میلیلیتری | ۲۵ تا ۴۵ میلیگرم |
| شکلات تلخ | حدود ۵۰ گرم | معمولاً کمتر از ۲۵ میلیگرم |
نکته: مقادیر جدول تقریبی هستند و بر اساس برند، نوع دانه، اندازه سرو و روش تهیه تغییر می‌کنند. برای مدیریت دقیق مصرف کافئین در بارداری، بهتر است مقدار کافئین محصول مورد استفاده را بررسی کنید.
عوارض خوردن قهوه در بارداری برای مادر و جنین
اگرچه مصرف اندک و کنترل شده کافئین معمولاً خطرساز نیست، اما مصرف زیاد آن میتواند عوارض جانبی جدی را به همراه داشته باشد. از جمله مهم‌ترین عوارض چای و قهوه در بارداری (در صورت مصرف زیاد) عبارت‌اند از:
- افزایش خطر سقط جنین: مطالعات نشان می‌دهند که مصرف مقادیر بسیار بالای کافئین در ماه‌های اول بارداری با افزایش ریسک سقط جنین مرتبط هستند.
- محدودیت رشد و کاهش وزن جنین: برخی مطالعات مشاهده‌ای، مصرف زیاد کافئین در بارداری را با وزن کمتر نوزاد هنگام تولد یا محدودیت رشد جنین مرتبط دانسته‌اند؛ اما نتایج پژوهش‌ها یکسان نیست و رابطه علت و معلولی به‌طور قطعی مشخص نشده است.
- افزایش احتمال زایمان زودرس: «تأثیر مصرف کافئین بر احتمال زایمان زودرس در پژوهش‌های مختلف بررسی شده است. شواهد موجود افزایش قطعی این خطر را در مصرف محدود کافئین نشان نمی‌دهند؛ بااین‌حال، همچنان رعایت محدودیت توصیهشده اهمیت دارد.»
- اختلال در فشار خون، ضربان قلب و خواب مادر: کافئین باعث افزایش موقت ضربان قلب و فشار خون مادر میشود و با مسدود کردن گیرنده‌های آدنوزین در مغز، کیفیت خواب را کاهش می‌دهد. اگر پس از مصرف قهوه دچار بی‌خوابی، تپش قلب یا بی‌قراری می‌شوید، بهتر است مقدار مصرف کافئین را کاهش دهید و با پزشک مشورت کنید.
- کاهش جذب آهن و بروز کم‌خونی: ترکیبات فنلی و تانن موجود در قهوه قابلیت جذب آهن غیر هم را مختل می‌کنند. بهتر است میان مصرف قهوه یا چای و مکمل آهن حدود دو ساعت فاصله باشد؛ زیرا ترکیبات موجود در این نوشیدنی‌ها می‌توانند جذب آهن را کاهش دهند.
بیشتر بخوانید: میزان روزانه قهوه برای سلامتی
فواید قهوه در بارداری؛ آیا مصرف آن مزیتی هم دارد؟
قهوه حاوی ترکیباتی مانند پلی‌فنول‌هاست و کافئین موجود در آن میتواند به‌طور موقت احساس خستگی و خواب‌آلودگی را کاهش دهد و هوشیاری را افزایش دهد. بااین‌حال، این اثرات به معنای وجود فواید اثبات‌شده برای سلامت مادر باردار یا رشد جنین نیستند. در این دوران، توجه به مقدار کافئین دریافتی و شرایط سلامتی مادر اهمیت بیشتری از اثرات کوتاه‌مدت قهوه بر هوشیاری دارد.
آیا نوشیدن هم‌زمان چای و قهوه در بارداری مجاز است؟
بسیاری از مادران نمی‌توانند خوردن چای و قهوه در بارداری را متوقف کنند؛ اما باید بدانید که هم چای و هم قهوه دارای کافئین هستند. حتی چای سبز نیز حاوی کافئین است؛ هرچند مقدار آن معمولاً از قهوه کمتر است؛ بنابراین، اگر می‌خواهید این دو نوشیدنی را در طول روز مصرف کنید، باید توجه داشته باشید که مجموع کافئین دریافتی از همه آن‌ها از مرز 200 میلی گرم در روز تجاوز نکند.
خرید را با کــــافه نون تجـربه کنید
از دانه قهوه تا تجهیزات دم‌آوری؛ هر آنچه برای یک فنجان حرفه‌ای نیاز دارید، در کافه نون پیدا کنید.
چگونه مصرف قهوه در دوران بارداری را کاهش دهیم؟
به هر حال نوشیدن یک فنجان قهوه در بارداری آن هم زمانی که یک روز سخت و خسته‌کننده داشته‌اید، برای بسیاری از شما مفید است؛ اما به هر طریقی که هست باید هوس قهوه در بارداری را کاهش دهید. بهترین راه‌های کنترل هوس نوشیدن قهوه در دوران بارداری عبارت‌اند از:
- کاهش تدریجی حجم مصرف: مقدار مصرف روزانه را طی چند روز کم کنید. برای مثال، اگر عادت دارید روزانه دو فنجان قهوه پرکافئین بنوشید، آن را به یک فنجان برسانید یا اندازه فنجان خود را کوچک‌تر کنید.
- تغییر عادت‌های نوشیدن قهوه: اگر معمولاً در ساعت مشخصی قهوه می‌نوشید، می‌توانید در همان زمان از نوشیدنی‌های بدون کافئین مانند آب یا شیر پاستوریزه استفاده کنید تا وابستگی به عادت روزانه کاهش پیدا کند.
- استفاده از قهوه دیکف: جایگزین‌کردن بخشی از قهوه معمولی با قهوه بدون کافئین، میتواند به کاهش مجموع کافئین دریافتی کمک کند. توجه داشته باشید که قهوه دیکف نیز مقدار کمی کافئین دارد.
جایگزین‌های قهوه برای کاهش مصرف کافئین در بارداری
اگر عادت به خوردن یک نوشیدنی گرم در طول روز دارید، نمی‌توانیم به طور کامل شما را از خوردن قهوه در بارداری منع کنیم؛ اما خوشبختانه جایگزین‌های زیادی برای قهوه در این دوران وجود دارند که می‌توانید هر کدام را بر اساس ذائقه خودتان انتخاب کنید:
- قهوه دیکف: قهوه بدون کافئین در بارداری یا قهوه‌های تهیه شده از هسته خرما و غلات (مانند جو دوسر) که طعمی شبیه به قهوه واقعی دارند، انتخاب خوبی برای مصرف در دوران بارداری هستند.
- شیر گرم با عسل یا کاکائو: ترکیب شیر پاستوریزه گرم با کمی عسل طبیعی یا پودر کاکائو خالص علاوه بر تأمین کلسیم، بسیار آرامش‌بخش نیز هست.
- دمنوش‌های ایمن: چای کم‌رنگ و دمنوش‌های متنوع و رقیق برای کنترل تهوع بارداری با مشورت پزشک قابل مصرف هستند.
- قهوه خرما در بارداری: قهوه خرما که از هسته بو داده و آسیاب شده خرما به دست می‌آید، بدون کافئین است. این قهوه طعمی نزدیک به قهوه دارد و املاح مفیدی را برای مادران باردار به همراه خواهد داشت.
قهوه گانودرما در بارداری جایگزین خوبی برای قهوه است؟
به دلیل عدم وجود مطالعات بالینی کافی روی زنان باردار و ناشناخته بودن اثرات فعال زیستی قارچ گانودرما بر جنین، مصرف قهوه گانودرما در بارداری توصیه نمی‌شود و بهتر است که از مصرف آن خودداری کنید.
بیشتر بخوانید: قهوه گانودرما چیست؟
چه زمانی برای مصرف قهوه در بارداری باید با پزشک مشورت کرد؟
خوردن قهوه در بارداری با دوز مناسب و زیر نظر پزشک، خطر جدی برای مادران باردار به همراه ندارد؛ ولی اگر دارای شرایط زیر هستید و همیشه هوس این نوشیدنی را دارید، حتماً باید با پزشک برای مصرف آن مشورت کنید:
- سابقه فشار خون بالا در بارداری
- سابقه سقط مکرر
- مشکلات قلبی و عروقی
- اضطراب شدید
- محدودیت رشد جنین
جمع‌بندی
مصرف قهوه در بارداری به‌طور کامل ممنوع نیست؛ اما کنترل میزان کافئین دریافتی اهمیت زیادی دارد. طبق توصیه متخصصان، بهتر است مجموع کافئین روزانه در این دوران از ۲۰۰ میلیگرم بیشتر نشود. این مقدار شامل کافئین موجود در قهوه، چای، شکلات و سایر خوراکی‌ها و نوشیدنی‌هاست. اگر به نوشیدن قهوه عادت دارید، می‌توانید با کاهش تعداد شات‌ها یا استفاده از قهوه بدون کافئین، مصرف خود را مدیریت کنید.
در فروشگاه کافه نون امکان خرید دان قهوه و مقایسه انواع محصولات از نظر ترکیب دانه‌ها و ویژگی‌های طعمی فراهم است. همچنین می‌توانید با بررسی قیمت قهوه ترکیبی، گزینه‌های مختلف را با توجه به سلیقه و بودجه خود مقایسه کنید. البته هنگام انتخاب قهوه در دوران بارداری، توجه به میزان کافئین محصول و توصیه‌های پزشک باید در اولویت باشد.
منابع: ncbi– americanpregnancy– nature
سوالات متداول
اگر قبل از اطلاع از بارداری قهوه زیادی خورده باشیم، چه میشود؟
مصرف قهوه پیش از اطلاع از بارداری لزوماً به معنای آسیبدیدن جنین نیست. میزان کافئین مصرفشده، مدت مصرف و شرایط بارداری اهمیت دارند. بهتر است پس از اطلاع از بارداری، مصرف کافئین را کنترل کنید و در صورت نگرانی، موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
اگر یک روز بیشتر از ۲۰۰ میلیگرم کافئین مصرف کنیم، خطرناک است؟
عبور اتفاقی از سقف توصیهشده لزوماً به معنای بروز مشکل برای جنین نیست؛ اما بهتر است مصرف کافئین در ادامه روز را محدود کنید. اگر مقدار زیادی کافئین مصرف کردهاید یا دچار تپش قلب و علائم غیرعادی شدهاید، با پزشک مشورت کنید.
شیرقهوه و لاته در بارداری ضرر کمتری نسبت به اسپرسو دارند؟
اضافهکردن شیر به اسپرسو میزان کل کافئین آن را کاهش نمیدهد. برای مثال، یک لاته تهیهشده با دو شات اسپرسو، کافئین همان دو شات را دارد. بنابراین هنگام مصرف شیرقهوه در بارداری، تعداد شاتهای اسپرسو اهمیت بیشتری از حجم شیر دارد.
قهوه بدون کافئین در بارداری مجاز است؟
قهوه دیکف میتواند گزینهای برای کاهش مصرف کافئین باشد؛ اما کاملاً بدون کافئین نیست. یک فنجان حدود ۲۴۰ میلیلیتری قهوه دیکف معمولاً حدود ۲ تا ۱۵ میلیگرم کافئین دارد که باید در مجموع مصرف روزانه محاسبه شود.
خوردن قهوه در سه ماهه اول بارداری خطرناک‌تر است؟
در سه ماهه اول بارداری نیز باید میزان کافئین دریافتی را کنترل کرد. مصرف محدود کافئین طبق راهنماهای پزشکی معمولاً قابل‌قبول است، اما شواهد درباره برخی پیامدهای بارداری قطعی نیستند. توصیه میشود در تمام دوران بارداری، مجموع مصرف روزانه کافئین از ۲۰۰ میلیگرم بیشتر نشود.
بین خوردن قهوه و قرص آهن در بارداری چقدر فاصله لازم است؟
بهتر است بین مصرف مکمل آهن و نوشیدن قهوه یا چای حدود دو ساعت فاصله باشد. ترکیبات موجود در این نوشیدنی‌ها می‌توانند جذب آهن را کاهش دهند. اگر مکمل آهن مصرف می‌کنید، دستور پزشک یا داروساز را در اولویت قرار دهید.
