انواع چای را بشناسید؛ هر آنچه باید درباره طعم، فرآوری و دم‌آوری بدانید

چای یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌های جهان است، اما برخلاف تصور بسیاری از افراد، همه چای‌ها یکسان نیستند. تفاوت در میزان اکسیداسیون، روش فرآوری، محل کشت و حتی شیوه دم‌آوری باعث شده است انواع مختلفی از چای با عطر، طعم و رنگ‌های متفاوت تولید شوند. از چای سیاه و سبز گرفته تا چای سفید، اولانگ، زرد و پوئر، هر کدام ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند و تجربه‌ای متفاوت از نوشیدن چای را ارائه می‌کنند. در این مقاله از کافی شاپ نون با انواع چای، تفاوت‌های آن‌ها، نحوه فرآوری و ویژگی‌های هر نوع آشنا می‌شوید تا بتوانید شناخت بهتری از دنیای چای به دست آورید و مناسب‌ترین گزینه را بر اساس سلیقه خود انتخاب کنید.

خرید را با کــــافه نون تجـربه کنید

از دانه قهوه تا تجهیزات دم‌آوری؛ هر آنچه برای یک فنجان حرفه‌ای نیاز دارید، در کافه نون پیدا کنید.

فروشگاه قهوه

انواع چای بر چه اساسی دسته‌بندی می‌شوند؟

شاید جالب باشد بدانید که بیشتر انواع چای از یک گیاه به نام کاملیا سیننسیس (Camellia sinensis) به دست می‌آیند. پس دلیل تفاوت چای سیاه، سبز، سفید یا اولانگ، نوع گیاه نیست؛ بلکه روش فرآوری برگ‌ها است.

مهم‌ترین عامل در دسته‌بندی انواع چای، میزان اکسیداسیون برگ‌هاست. اکسیداسیون یک واکنش طبیعی است که پس از برداشت برگ آغاز می‌شود و هرچه بیشتر ادامه پیدا کند، رنگ چای تیره‌تر و طعم آن قوی‌تر خواهد شد. به همین دلیل، چای سیاه بیشترین میزان اکسیداسیون را دارد، در حالی که چای سبز و چای سفید کمترین میزان اکسیداسیون را تجربه می‌کنند.

علاوه بر اکسیداسیون، مراحلی مانند پژمرده کردن، رول کردن، بخاردهی، خشک کردن و در برخی موارد تخمیر نیز روی طعم، عطر، رنگ و حتی دمای مناسب دم‌آوری چای تأثیر می‌گذارند. به همین دلیل، هر نوع چای ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد و تجربه‌ای متفاوت از نوشیدن چای را ارائه می‌کند.

تفاوت انواع چای در یک نگاه

اگرچه همه انواع چای از گیاه کاملیا سیننسیس به دست می‌آیند، اما تفاوت در میزان اکسیداسیون و روش فرآوری باعث می‌شود هر کدام عطر، طعم، رنگ و حتی میزان کافئین متفاوتی داشته باشند. به همین دلیل، انتخاب بهترین نوع چای کاملاً به سلیقه و ذائقه شما بستگی دارد. جدول زیر مهم‌ترین تفاوت‌های انواع چای را به‌صورت خلاصه نشان می‌دهد.

بیشتر بخوانید: قهوه ترک چیست؟

معرفی انواع چای و ویژگی‌های هر کدام

با وجود تنوع بالای چای در بازار، بیشتر انواع چای از گیاه کاملیا سیننسیس تولید می‌شوند. تفاوت میان آن‌ها به نوع گیاه مربوط نیست، بلکه به میزان اکسیداسیون، روش فرآوری و شیوه خشک کردن برگ‌ها بستگی دارد. همین تفاوت‌ها باعث می‌شود هر نوع چای رنگ، عطر، طعم و روش دم‌آوری مخصوص به خود را داشته باشد. در ادامه با رایج‌ترین انواع چای آشنا می‌شویم.

چای سیاه

چای سیاه یکی از محبوب‌ترین و پرمصرف‌ترین انواع چای در جهان است و بیشترین میزان اکسیداسیون را در میان انواع چای دارد. پس از برداشت، برگ‌های چای کاملاً اکسید می‌شوند و همین موضوع رنگ تیره، عطر قوی و طعم پررنگ آن را به وجود می‌آورد.

چای سیاه معمولاً طعمی قوی، بادی بالا و گاهی نت‌های مالت، کارامل یا میوه‌های خشک دارد. به دلیل فرآوری کامل، بهترین دمای دم‌آوری آن بین ۹۰ تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد است و معمولاً ۳ تا ۵ دقیقه زمان برای دم کشیدن نیاز دارد. از معروف‌ترین انواع چای سیاه می‌توان به ارل گری (Earl Grey)، انگلیش برکفست (English Breakfast) و دارجیلینگ اشاره کرد.

چای سبز

چای سبز با کمترین میزان اکسیداسیون تولید می‌شود. پس از برداشت، برگ‌ها خیلی سریع حرارت می‌بینند تا فرآیند اکسیداسیون متوقف شود و رنگ سبز و ترکیبات طبیعی آن حفظ شوند. به همین دلیل، چای سبز نسبت به چای سیاه طعمی سبک‌تر و تازه‌تر دارد.

طعم این چای معمولاً گیاهی، ملایم و گاهی کمی شیرین است. برای حفظ عطر و جلوگیری از تلخ شدن، بهتر است آن را با آب ۷۰ تا ۸۰ درجه سانتی‌گراد دم کنید.ا ز معروف‌ترین انواع چای سبز می‌توان به سنچا (Sencha)، ماچا (Matcha) و لانگ‌جینگ (Longjing) اشاره کرد.

چای سفید

چای سفید لطیف‌ترین نوع چای محسوب می‌شود و از جوانه‌ها و برگ‌های بسیار جوان گیاه چای تهیه می‌شود. این برگ‌ها کمترین میزان فرآوری را تجربه می‌کنند و به همین دلیل عطر و طعم طبیعی خود را تا حد زیادی حفظ می‌کنند.

چای سفید طعمی ملایم، شیرین و گاهی گلی یا میوه‌ای دارد و نسبت به سایر انواع چای، رنگ روشن‌تر و بافت لطیف‌تری ایجاد می‌کند. برای دم‌آوری آن بهتر است از آب با دمای ۷۰ تا ۸۰ درجه سانتی‌گراد استفاده شود.

چای اولانگ

چای اولانگ یا وولانگ از نظر میزان اکسیداسیون بین چای سبز و چای سیاه قرار می‌گیرد؛ به همین دلیل ویژگی‌های هر دو را تا حدی در خود دارد. بسته به روش فرآوری، میزان اکسیداسیون آن می‌تواند از حدود ۱۰ تا ۸۰ درصد متغیر باشد.

طعم چای اولانگ معمولاً ترکیبی از نت‌های گلی، میوه‌ای و برشته است و نسبت به چای سبز بادی بیشتری دارد، اما به اندازه چای سیاه پررنگ نیست. دمای مناسب برای دم‌آوری آن حدود ۸۰ تا ۹۰ درجه سانتی‌گراد است.

چای زرد

چای زرد یکی از کمیاب‌ترین انواع چای است که شباهت زیادی به چای سبز دارد، اما در فرآوری آن یک مرحله اضافی انجام می‌شود. در این مرحله، برگ‌ها برای مدت کوتاهی در شرایط کنترل‌شده قرار می‌گیرند تا طعم خام و علفی آن‌ها کاهش پیدا کند.

نتیجه این فرآوری، چایی با رنگ طلایی، طعمی نرم، شیرین و بسیار متعادل است که تلخی کمتری نسبت به چای سبز دارد. این چای معمولاً با آب ۷۵ تا ۸۵ درجه سانتی‌گراد دم می‌شود.

بیشتر بخوانید: قهوه یزدی چیست؟ 

چای پوئر (تخمیری)

چای پوئر یکی از خاص‌ترین انواع چای است که علاوه بر اکسیداسیون، فرآیند تخمیر کنترل‌شده را نیز پشت سر می‌گذارد. این ویژگی باعث می‌شود طعم آن با سایر چای‌ها تفاوت قابل‌توجهی داشته باشد.

چای پوئر طعمی عمیق، خاکی و پیچیده دارد و برخلاف بیشتر چای‌ها، با گذشت زمان کیفیت و ارزش آن می‌تواند افزایش پیدا کند. به همین دلیل، برخی نمونه‌های پوئر سال‌ها نگهداری و کهنه می‌شوند. بهترین دمای دم‌آوری این چای ۹۵ تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد است.

به ترتیب از چپ به راست تصویر : چای  صبحانه انگلیسی و ارل گری از معروف‌ترین نوشیدنی‌های دنیا بر پایه‌ چای سیاه هستند. در غرب از چای سیاه استفاده زیادی می‌شود و در بسیاری موارد به صورت سنتی نیز سرو می‌گردد. برای نمونه چای هندی شامل چای سیاه به همراه سیر و ادویه‌های مختلف بوده و همچنین چای سنتی بریتیش، چای سیاهی است که به آن شیر سرد و شکر اضافه می‌شود.

نکات مهم برای دم‌آوری انواع چای

حتی باکیفیت‌ترین چای نیز اگر به روش درستی دم نشود، عطر و طعم واقعی خود را نشان نمی‌دهد. دمای آب، زمان دم‌آوری و نسبت چای به آب از مهم‌ترین عواملی هستند که بر کیفیت نوشیدنی نهایی تأثیر می‌گذارند. با رعایت چند نکته ساده می‌توانید طعم و عطر هر نوع چای را به بهترین شکل تجربه کنید.

• از آب تازه استفاده کنید. آب تازه و کم‌املاح باعث می‌شود عطر و طعم چای بهتر استخراج شود.
• دمای آب را متناسب با نوع چای انتخاب کنید. چای‌های سبز و سفید به آب با دمای پایین‌تر نیاز دارند، در حالی که چای سیاه و پوئر با آب نزدیک به نقطه جوش بهترین نتیجه را می‌دهند.
• چای را بیش از حد دم نکنید. دم‌آوری طولانی‌مدت می‌تواند باعث تلخ شدن چای و از بین رفتن طعم متعادل آن شود.
• از آب جوش برای چای سبز و سفید استفاده نکنید. دمای بسیار بالا ممکن است طعم این چای‌ها را تلخ و عطر ظریف آن‌ها را کاهش دهد.
• به نسبت چای و آب توجه کنید. استفاده بیش از حد از برگ چای، نوشیدنی را بیش از اندازه غلیظ و استفاده کمتر از مقدار استاندارد، طعم آن را رقیق می‌کند.
• چای را در ظرف مناسب دم کنید. قوری‌های شیشه‌ای، چینی یا سرامیکی بهترین گزینه هستند، زیرا روی طعم چای تأثیر منفی نمی‌گذارند.

با رعایت این نکات ساده، می‌توانید از هر نوع چای، از چای سیاه و سبز گرفته تا اولانگ، سفید و پوئر، بهترین عطر و طعم ممکن را در فنجان خود تجربه کنید.

خریـد دانه قهوه کـــــــافه نون

خرید دانه قهوه از کافه نون، انتخاب سریع و مطمئن

خرید قهوه اصل

حرف آخر

در این مقاله با انواع چای، ویژگی‌های هر کدام و تفاوت آن‌ها از نظر فرآوری، میزان اکسیداسیون و روش دم‌آوری آشنا شدیم. همان‌طور که دیدیم، بیشتر انواع چای از گیاه کاملیا سیننسیس به دست می‌آیند و آنچه طعم، عطر و رنگ آن‌ها را از یکدیگر متمایز می‌کند، نحوه فرآوری برگ‌ها است. شناخت این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند متناسب با سلیقه و نیاز خود، انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.

اگر قصد خرید چای و دمنوش را دارید، بهتر است علاوه بر توجه به نوع چای، کیفیت برگ‌ها، تازگی محصول، شیوه فرآوری و اعتبار برند را نیز در نظر بگیرید. انتخاب محصولات باکیفیت، در کنار دم‌آوری صحیح، باعث می‌شود از عطر و طعم واقعی چای و دمنوش لذت ببرید و تجربه‌ای دلنشین از نوشیدن این نوشیدنی‌های محبوب داشته باشید.