میزان کافئین انواع قهوه؛ کدام قهوه کافئین بیشتری دارد؟

میزان کافئین قهوه به نوع دانه، مقدار قهوه، روش دم‌آوری و حجم نوشیدنی بستگی دارد؛ بنابراین نمی‌توان فقط بر اساس نام نوشیدنی گفت کدام قهوه کافئین بیشتری دارد. برای مثال، یک شات اسپرسو معمولاً کافئین کمتری از یک فنجان قهوه دمی دارد، اما غلظت کافئین در اسپرسو بیشتر است. از طرف دیگر، روبوستا به‌طور طبیعی کافئین بیشتری از عربیکا دارد. در این مقاله میزان کافئین انواع قهوه را مقایسه می‌کنیم و به سؤال‌هایی مثل «قهوه سرد کافئین بیشتری دارد یا گرم؟» و «هر شات اسپرسو چقدر کافئین دارد؟» پاسخ می‌دهیم.

عوامل مؤثر بر میزان کافئین قهوه

میزان کافئین قهوه نتیجه تأثیر چندین عامل طبیعی و فرآیندی است که هر کدام به‌نوعی طعم، عطر و قدرت انرژی نوشیدنی را تغییر می‌دهند.

• نوع دانه قهوه یکی از عوامل مهم در میزان کافئین قهوه است. دانه‌های عربیکا کافئین کمتری دارند و طعمی ملایم و خوش‌عطر ایجاد می‌کنند، در حالی که روبوستا تلخ‌تر است و کافئین بیشتری دارد. اگر به دنبال خرید دان قهوه باکیفیت و تازه‌برشت هستید، پیشنهاد می‌کنیم از فروشگاه کافه نون دیدن کنید.
• روش رست یا تفت دادن دانه‌ها نیز مهم است؛ دانه‌های روشن‌تر معمولاً کافئین بیشتری دارند، اما دانه‌های تیره‌تر طعم قوی و تلخ‌تری ایجاد می‌کنند.
• روش دم‌آوری و زمان تماس آب با پودر قهوه نیز تأثیر قابل‌توجهی دارند. هرچه دم‌آوری طولانی‌تر باشد، مانند قهوه سرد دم (Cold Brew)، کافئین بیشتری استخراج می‌شود.
• مقدار قهوه استفاده‌شده، اندازه آسیاب دانه و دمای دم‌آوری هم نقش مهمی در میزان کافئین دارند؛ آسیاب ریز و دمای بالاتر باعث افزایش استخراج کافئین می‌شوند، در حالی که آسیاب درشت و زمان کوتاه‌تر کافئین کمتری تولید می‌کند.

به‌طور خلاصه، میزان کافئین نهایی قهوه به ترکیبی از نوع دانه، مقدار قهوه، درجه آسیاب و روش دم‌آوری بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان تنها با توجه به نوع دانه یا روش تهیه، مقدار دقیق کافئین یک نوشیدنی را تعیین کرد.

پیشنهاد مطالعه: معرفی برترین برندهای قهوه دنیا

مقایسه کافئین در روش‌های دم‌آوری مختلف قهوه

مقادیر زیر تقریبی هستند و می‌توانند با توجه به نوع دانه، مقدار قهوه، درجه آسیاب، روش دم‌آوری، زمان استخراج و حجم نهایی نوشیدنی تغییر کنند. بنابراین دو نوشیدنی با نام یکسان لزوماً مقدار کافئین یکسانی ندارند.

بررسی میزان کافئین انواع قهوه

در این بخش، میزان کافئین انواع قهوه را از نظر روش تهیه و نوع دانه بررسی می‌کنیم تا مشخص شود در میان قهوه‌های رایج، کدام‌یک کافئین بیشتری دارند.

قهوه دم‌کرده (Brewed Coffee)

قهوه دم‌کرده یا فیلتری یکی از معمول‌ترین روش‌های مصرف قهوه در سراسر جهان است. این نوع قهوه معمولاً با عبور آب داغ از میان پودر قهوه در فیلتر تهیه می‌شود. هر فنجان ۲۳۷ میلی‌لیتری از قهوه دم‌کرده بین ۹۵ تا ۲۰۰ میلی‌گرم کافئین دارد. این تفاوت به مقدار قهوه، نوع دانه، درجه آسیاب و مدت دم‌آوری بستگی دارد. استفاده از روبوستا نیز می‌تواند مقدار کافئین نوشیدنی را افزایش دهد.

قهوه اسپرسو (Espresso)

اسپرسو پایه بسیاری از نوشیدنی‌های مدرن قهوه است. هر شات ۳۰ میلی‌لیتری از اسپرسو حدود ۴۷ تا ۷۵ میلی‌گرم کافئین دارد. اگرچه مقدار کل کافئین آن کمتر از یک فنجان قهوه دمی است، اما به دلیل حجم کم، غلظت کافئین در اسپرسو بسیار بالاست. اسپرسو با عبور آب تحت فشار از میان پودر ریز قهوه تهیه می‌شود. اگر قصد بررسی قیمت اسپرسو را دارید، توجه داشته باشید که نوع دانه، درصد روبوستا، کیفیت قهوه و روش تهیه می‌توانند بر قیمت نهایی تأثیر بگذارند. استفاده از روبوستا در ترکیب اسپرسو نیز می‌تواند میزان کافئین آن را افزایش دهد.

قهوه کاپوچینو (Cappuccino)

کاپوچینو از ترکیب اسپرسو، شیر بخار داده شده و کف شیر تشکیل شده است. از آنجا که پایه آن اسپرسو است، میزان کافئین آن به تعداد و اندازه شات‌های اسپرسو بستگی دارد. برای مثال، یک کاپوچینو با یک شات اسپرسو معمولاً کافئین کمتری از کاپوچینویی با دو شات دارد. اضافه شدن شیر حجم نوشیدنی را افزایش می‌دهد، اما مقدار کافئین را تغییر نمی‌دهد. بنابراین هرچه تعداد یا حجم شات‌های اسپرسو بیشتر باشد، مقدار کافئین نوشیدنی نیز افزایش پیدا می‌کند.

قهوه فوری (Instant Coffee)

قهوه فوری به دلیل روش صنعتی تهیه، معمولاً از دانه‌های روبوستا و عربیکا یا ترکیبی از آن‌ها ساخته می‌شود. هر فنجان ۲۴۰ میلی‌لیتری از آن بین ۳۰ تا ۹۰ میلی‌گرم کافئین دارد. مقدار کافئین قهوه فوری به نوع محصول و مقدار پودر استفاده‌شده بستگی دارد.

قهوه ترک (Turkish Coffee)

قهوه ترک یکی از انواع سنتی قهوه است که با دانه‌های بسیار ریز آسیاب‌شده و بدون فیلتر تهیه می‌شود. در هر وعده ۶۰ تا ۷۵ میلی‌لیتری، حدود ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم کافئین وجود دارد. مقدار کافئین نهایی به نوع دانه، مقدار قهوه و روش تهیه بستگی دارد. استفاده از روبوستا در تهیه قهوه ترک می‌تواند مقدار کافئین آن را افزایش دهد.

قهوه سرد دم (Cold Brew)

قهوه سرد دم در سال‌های اخیر محبوبیت زیادی یافته است. در این روش، پودر قهوه به مدت طولانی، معمولاً ۸ تا ۲۴ ساعت، در آب سرد خیسانده می‌شود. مقدار کافئین نهایی به میزان قهوه، نسبت قهوه به آب، زمان تماس و نحوه رقیق‌سازی بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان صرفاً به دلیل سرد بودن نوشیدنی گفت که کافئین آن از قهوه گرم بیشتر است.

پیشنهاد مطالعه: آشنایی با قهوه عربیکا

عوامل مؤثر بر میزان کافئین قهوه

کافئین چیزی فراتر از یک ماده در نوشیدنی است که «ما را بیدار نگه می‌دارد» و نحوه ورود آن به بدن و تعامل آن با ما نیز پیچیده‌تر از این حرف‌هاست. در ادامه به عواملی می‌پردازیم که بر میزان کافئین تأثیر می‌گذارند.

۱. میزان کافئین عربیکا و روبوستا

یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده میزان کافئین قهوه، نوع دانه آن است. دو گونه رایج قهوه، عربیکا و روبوستا، از نظر مقدار طبیعی کافئین تفاوت قابل‌توجهی دارند. به‌طور معمول، دانه‌های روبوستا کافئین بیشتری از عربیکا دارند و به همین دلیل قهوه تهیه‌شده از روبوستا می‌تواند کافئین بالاتری داشته باشد. در مقابل، عربیکا کافئین کمتر و طعمی ملایم‌تر و متعادل‌تر دارد و برای افرادی که به دنبال خرید قهوه عربیکا هستند، گزینه‌ای محبوب محسوب می‌شود.

البته درصد کافئین دانه با مقدار کافئین موجود در فنجان یکی نیست. مقدار نهایی کافئین به عواملی مانند میزان قهوه مصرف‌شده، درجه آسیاب، روش دم‌آوری و حجم نوشیدنی نیز بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس نام عربیکا یا روبوستا، مقدار دقیق کافئین یک فنجان قهوه را تعیین کرد.

۲. رست قهوه

احتمالاً شنیده‌اید که قهوه دارک‌رست کافئین بیشتری دارد، اما این تصور کاملاً درست نیست.

فرآیند رست تأثیر زیادی روی مقدار کافئین ندارد. چیزی که باعث می‌شود درصد کافئین نسبت به وزن دانه بعد از رست کمی تغییر کند، بیشتر به کاهش وزن دانه و از دست رفتن آب مربوط است.

در رست‌های خیلی تیره ممکن است مقدار کمی از کافئین هم در اثر حرارت بالا از بین برود، اما این تفاوت آن‌قدر زیاد نیست که بتوان گفت دارک‌رست به‌طور محسوسی کافئین بیشتری یا کمتری دارد.

پس تلخ‌تر بودن قهوه لزوماً به معنی کافئین بیشتر نیست.

۳. روش دم‌آوری

روش تهیه قهوه می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی روی مقدار کافئینی که در نهایت وارد فنجان می‌شود داشته باشد.

عواملی مثل مقدار قهوه، مقدار آب، دمای آب و مدت زمان تماس آب با قهوه روی میزان استخراج کافئین تأثیر می‌گذارند.

برای مثال، ممکن است یک شات اسپرسو با ۸ گرم قهوه تهیه شود، درحالی‌که برای یک فنجان قهوه فیلتری ۱۲ تا ۱۵ گرم قهوه استفاده شود. بنابراین با وجود اینکه اسپرسو از نظر طعم «قوی‌تر» به نظر می‌رسد، ممکن است یک فنجان قهوه فیلتری در مجموع کافئین بیشتری داشته باشد.

به همین دلیل نمی‌توان فقط با توجه به شدت طعم یا تلخی قهوه درباره میزان کافئین آن قضاوت کرد.

قهوه با کافئین بالا بهتر است یا پایین؟

طبق توصیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، برای بیشتر بزرگسالان سالم، مصرف حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز مقداری است که معمولاً با عوارض منفی همراه نیست. البته میزان تحمل کافئین در افراد مختلف متفاوت است و عواملی مانند حساسیت فردی، شرایط بدنی و مصرف برخی داروها می‌توانند بر مقدار مناسب مصرف کافئین تأثیر بگذارند.

بنابراین، هنگام انتخاب قهوه فقط به «کافئین بیشتر» توجه نکنید؛ مقدار مصرف و میزان کافئین هر وعده اهمیت بیشتری دارد. همچنین باید مجموع کافئین دریافتی از قهوه، چای، نوشیدنی‌های انرژی‌زا و سایر منابع را در نظر گرفت.

پیشنهاد مطالعه: آشنایی با قهوه روبوستا

سخن پایانی

بااین‌حال، میزان کافئین تنها معیار انتخاب قهوه نیست؛ کیفیت دانه، تازگی رست، میزان برشته‌کاری، نحوه آسیاب و شرایط نگهداری نیز تأثیر زیادی بر عطر، طعم و تجربه نهایی نوشیدن قهوه دارند. به همین دلیل، هنگام خرید قهوه دمی بهتر است علاوه بر میزان کافئین، به تازگی و کیفیت دانه نیز توجه کنید. در قهوه‌های ترکیبی نیز نسبت عربیکا به روبوستا می‌تواند روی طعم و میزان کافئین اثر بگذارد و به همین دلیل، بررسی قیمت قهوه ترکیبی به‌تنهایی معیار مناسبی برای مقایسه نیست. کافه نون با تمرکز بر کیفیت دانه و ارائه قهوه‌های متناسب با روش‌های مختلف دم‌آوری، می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای افرادی باشد که در کنار میزان کافئین، به کیفیت و طعم قهوه نیز اهمیت می‌دهند. در نهایت، بهترین انتخاب به ذائقه، میزان کافئین مورد نیاز و تحمل بدن هر فرد بستگی دارد.

منبع: Cafely – Healthline – Vinhood