تفاوت قهوهساز و اسپرسوساز فقط در غلظت نوشیدنی نیست؛ روش عصارهگیری، فشار آب، درجه آسیاب و زمان تهیه قهوه هم در این دو دستگاه متفاوت است. قهوهسازهای فیلتری معمولاً برای تهیه قهوه دمی با حجم بیشتر و غلظت کمتر مناسباند، درحالیکه اسپرسوسازها با استفاده از فشار بالا، نوشیدنی غلیظتری تهیه میکنند. در این مطلب از آکادمی نون، تفاوتهای این دو دستگاه را بررسی میکنیم تا بتوانید بر اساس سلیقه، بودجه و نوع مصرفتان انتخاب بهتری داشته باشید.
قهوهساز چیست و چگونه کار میکند؟
قهوهساز به دستگاهها و ابزارهایی گفته میشود که برای دمآوری قهوه به روشهای مختلف استفاده میشوند. بااینحال، در مقایسه قهوهساز و اسپرسوساز معمولاً منظور از قهوهساز، دستگاههای برقی فیلتری یا قطرهای است. این دستگاهها آب داغ را با کمک نیروی جاذبه از میان قهوه آسیابشده عبور میدهند و نوشیدنیای با غلظت کمتر و حجم بیشتر نسبت به اسپرسو تهیه میکنند.

انواع قهوهساز
قهوه را میتوان با دستگاهها و ابزارهای مختلفی تهیه کرد که هرکدام روش دمآوری و ویژگیهای متفاوتی دارند. قهوهسازهای برقی فیلتری، فرنچ پرس، موکاپات و ابزارهای پوراور از رایجترین گزینهها هستند. در ادامه با نحوه عملکرد هرکدام آشنا میشویم.
- قهوهساز برقی فیلتری یا قطرهای: آب داغ را بهآرامی روی قهوه آسیابشده میریزد و نوشیدنی پس از عبور از فیلتر داخل قوری جمع میشود.
- فرنچ پرس: قهوه آسیابشده و آب داغ با هم مخلوط میشوند و پس از چند دقیقه با فشردن پیستون، قهوه صاف میشود.
- موکاپات: در این روش، آب با فشار بخار از میان قهوه عبور میکند و قهوهای غلیظتر از نوع فیلتری به دست میدهد.
- ابزارهای پوراور (Pour Over): مانند V60 که در آن آب داغ بهصورت دستی روی قهوه ریخته میشود و عصاره با کمک نیروی جاذبه از فیلتر عبور میکند.

اسپرسوساز چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
اسپرسوساز دستگاهی است که آب داغ را با فشار بالا از میان قهوه آسیابشده عبور میدهد و نوشیدنی غلیظ و معطری به نام اسپرسو تهیه میکند. فشار عصارهگیری در بسیاری از دستگاهها حدود ۹ بار است، هرچند ممکن است فشار اسمی پمپ بیشتر باشد. اسپرسو معمولاً با آسیاب ریز و متناسب با دستگاه تهیه میشود و میتوان برای آن از دانههای قهوه با درجه رست روشن، متوسط یا تیره استفاده کرد. یکی از ویژگیهای ظاهری اسپرسو، لایهای از کف ریز به نام کرما (Crema) است که روی سطح نوشیدنی تشکیل میشود. این دستگاه برای افرادی مناسب است که به قهوه غلیظ و نوشیدنیهایی مانند لاته و کاپوچینو علاقه دارند.
انواع اسپرسوساز
اسپرسوسازها در سه نوع اصلی عرضه میشوند که هرکدام تجربه متفاوتی برای شما رقم میزنند:
- اسپرسوساز دستی یا اهرمی: کاربر کنترل بیشتری بر فرایند عصارهگیری و ایجاد فشار دارد و استفاده از آن به مهارت و تجربه نیاز دارد.
- اسپرسوساز نیمهاتوماتیک: کاربر معمولاً آسیاب، توزیع و تمپ قهوه و شروع یا توقف عصارهگیری را مدیریت میکند و دستگاه فشار لازم را تأمین میکند.
- اسپرسوساز تماماتوماتیک و سوپراتوماتیک: در مدلهای تماماتوماتیک، دستگاه معمولاً حجم یا زمان عصارهگیری را کنترل میکند. مدلهای سوپراتوماتیک امکانات بیشتری مانند آسیاب خودکار و تهیه نوشیدنی با فشردن یک دکمه دارند.
بیشتر بخوانید: بهترین رست قهوه برای اسپرسو
مقایسه روش تهیه قهوه در قهوهساز و اسپرسوساز
روش دم کردن قهوه در قهوه ساز و اسپرسوساز هم متفاوت است:

تفاوت فشار و زمان دمآوری
مهمترین تفاوت قهوهساز و اسپرسوساز در فشار آب و مدت عصارهگیری است. اسپرسوسازهای رایج معمولاً با فشاری نزدیک به ۹ بار قهوه را عصارهگیری میکنند و این فرایند در یک دستور متداول حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه طول میکشد. در مقابل، قهوهساز فیلتری برای عبور آب از میان قهوه به فشار بالای پمپ نیاز ندارد و از نیروی جاذبه استفاده میکند. فرایند دمآوری در این دستگاهها بسته به مدل و مقدار قهوه معمولاً چند دقیقه زمان میبرد. تفاوت فشار و نسبت آب به قهوه باعث میشود اسپرسو غلیظتر باشد و قهوه فیلتری بافت سبکتری داشته باشد.
تفاوت مقدار و نوع پودر قهوه
در اسپرسوساز، قهوه معمولاً با درجه آسیاب ریز تهیه میشود تا مقاومت مناسبی در برابر عبور آب ایجاد کند. برای مثال، در یک دستور رایج اسپرسوی دبل، از ۱۸ گرم قهوه آسیابشده برای تهیه حدود ۳۶ گرم نوشیدنی استفاده میشود. در مقابل، قهوهسازهای فیلتری به آسیاب متوسط و نسبت آب به قهوه بیشتری نیاز دارند. برای تهیه یک فنجان قهوه دمی میتوان حدود ۱۲ تا ۱۵ گرم قهوه را با ۲۴۰ میلیلیتر آب استفاده کرد. البته مقدار دقیق قهوه و درجه آسیاب باید با توجه به دستگاه، نوع دانه و طعم دلخواه تنظیم شود.
بیشتر بخوانید: تفاوت کافه و کافی شاپ چیست؟
تفاوت غلظت و میزان کافئین اسپرسوساز و قهوه ساز
قهوه اسپرسو به دلیل نسبت کمتر آب به قهوه، غلظت بیشتری نسبت به قهوه دمی دارد و معمولاً بافت سنگینتر و طعم متمرکزتری ایجاد میکند. بااینحال، غلیظتر بودن اسپرسو لزوماً به معنای کافئین بیشتر در هر وعده نیست. اسپرسو در حجم مساوی معمولاً کافئین بیشتری دارد، اما یک فنجان قهوه دمی به دلیل حجم بالاتر ممکن است از یک شات اسپرسو کافئین بیشتری داشته باشد. مقدار دقیق کافئین نیز به نوع دانه، مقدار قهوه مصرفی و روش تهیه بستگی دارد.
| نوشیدنی | حجم | کافئین تقریبی |
|---|---|---|
| اسپرسوی تکشات | ۳۰ میلیلیتر | ۶۳ میلیگرم |
| قهوه دمی | ۲۳۷ میلیلیتر | ۹۶ میلیگرم |
مقادیر کافئین تقریبی هستند و بسته به نوع دانه قهوه، مقدار مصرف و روش دمآوری تغییر میکنند.
تفاوت ظرفیت، امکانات و تنوع نوشیدنیها در اسپرسوساز و قهوهساز
ظرفیت مخزن و امکانات جانبی قهوهساز و اسپرسوساز با هم فرق دارد و همین موضوع روی خرید ادوات و تجهیزات تاثیر میگذارد. بسته به اینکه چند نفر قهوه مینوشند یا چه نوشیدنیهایی دوست دارید، امکانات هر دستگاه میتواند تعیینکننده باشد.

ظرفیت و حجم هر دستگاه
قهوهسازهای فیلتری معمولاً امکان تهیه چند فنجان قهوه را در یک نوبت فراهم میکنند و به همین دلیل برای خانوادهها یا محیطهای کاری با مصرف بیشتر مناسباند. در مقابل، اسپرسوسازهای خانگی اغلب برای تهیه یک یا دو شات در هر نوبت عصارهگیری طراحی شدهاند، هرچند میتوان با آنها چندین نوشیدنی را بهصورت متوالی تهیه کرد. ظرفیت مخزن آب در هر دو دستگاه به مدل و طراحی آن بستگی دارد و نمیتوان صرفاً بر اساس نوع دستگاه درباره بزرگتر بودن مخزن قضاوت کرد.
امکانات جانبی و تنوع نوشیدنی
بسیاری از اسپرسوسازها به نازل بخار برای گرمکردن و بافتدهی شیر مجهز هستند که امکان تهیه نوشیدنیهایی مانند لاته یا کاپوچینو را فراهم میکند. این دستگاهها گزینهای عالی برای علاقهمندان به نوشیدنیهای ترکیبی و متنوع هستند. در مقابل، قهوهسازهای فیلتری عمدتاً برای تهیه قهوه دمی طراحی شدهاند و تنوع نوشیدنی کمتری دارند. اگر دوست دارید هر روز نوشیدنی جدیدی امتحان کنید، اسپرسوساز انتخاب مناسبتری خواهد بود.
بیشتر بخوانید: علت پاشیدن قهوه از موکاپات
جدول مقایسه قهوهساز و اسپرسوساز
در جدول زیر، تفاوتهای کلیدی قهوهساز و اسپرسوساز را از نظر روش دمآوری، فشار، حجم، نوع نوشیدنی و امکانات جانبی کنار هم میبینید.
| ویژگی | قهوهساز فیلتری | اسپرسوساز |
|---|---|---|
| روش دمآوری | عبور آب از قهوه با نیروی جاذبه | عصارهگیری با فشار بالا |
| فشار عصارهگیری | بدون نیاز به فشار بالای پمپ | معمولاً نزدیک به ۹ بار |
| زمان عصارهگیری یا دمآوری | چند دقیقه، بسته به حجم و دستگاه | معمولاً حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه |
| درجه آسیاب | معمولاً متوسط | ریز و متناسب با دستگاه |
| حجم نوشیدنی | یک یا چند فنجان در هر نوبت | معمولاً تکشات یا دبلشات در هر نوبت |
| غلظت و بافت | غلظت کمتر و بافت سبکتر | غلظت بیشتر و بافت سنگینتر |
| تنوع نوشیدنی | عمدتاً قهوه دمی | اسپرسو، آمریکانو و نوشیدنیهای بر پایه شیر |
| امکانات جانبی | فیلتر، قوری و گاهی تنظیم غلظت | در برخی مدلها نازل بخار و تنظیمات عصارهگیری |
| قیمت دستگاه | معمولاً اقتصادیتر در مدلهای پایه | معمولاً گرانتر در مدلهای پمپدار |
| سهولت استفاده | عموماً سادهتر | وابسته به نوع دستگاه و میزان اتوماسیون |
| تمیزکاری | معمولاً سادهتر | نیازمند رسیدگی بیشتر به اجزای عصارهگیری |

کدام دستگاه برای چه کسی مناسبتر است
انتخاب بین قهوهساز و اسپرسوساز به نیازهای واقعی شما، سبک زندگی، میزان بودجه و علاقه به یادگیری مهارتهای باریستا بستگی دارد.
انتخاب بر اساس سبک زندگی و نیاز
اگر معمولاً چند فنجان قهوه در روز تهیه میکنید یا میخواهید برای چند نفر بهصورت همزمان قهوه آماده کنید، قهوهساز فیلتری گزینه کاربردیتری است. این دستگاهها برای افرادی که نوشیدن قهوه دمی را ترجیح میدهند و به دنبال فرایند آمادهسازی سادهتری هستند، انتخاب مناسبی محسوب میشوند. در مقابل، اگر به نوشیدنیهایی مانند اسپرسو، لاته و کاپوچینو علاقه دارید، اسپرسوساز امکانات بیشتری در اختیارتان قرار میدهد. همچنین اگر دوست دارید روی عواملی مانند درجه آسیاب، نسبت عصارهگیری و بافت نوشیدنی کنترل بیشتری داشته باشید، یک اسپرسوساز نیمهاتوماتیک میتواند انتخاب مناسبی باشد.
راهنمای انتخاب بر اساس بودجه و مهارت
اگر بودجه محدودی دارید و به دنبال دستگاهی ساده برای مصرف روزانه هستید، قهوهساز فیلتری معمولاً انتخاب اقتصادیتری است. در مقابل، خرید اسپرسوساز پمپدار علاوه بر هزینه اولیه دستگاه، ممکن است به تهیه آسیاب مناسب و تجهیزات جانبی نیاز داشته باشد.
کار با اسپرسوسازهای نیمهاتوماتیک به آشنایی با درجه آسیاب، تمپ و تنظیم عصارهگیری نیاز دارد. اگر به یادگیری این مهارتها علاقه دارید، شرکت در آموزش باریستایی مشهد میتواند به شناخت بهتر تجهیزات و اصول تهیه اسپرسو کمک کند. همچنین پیش از خرید، هزینه و زمان موردنیاز برای نظافت، رسوبزدایی و نگهداری هر دستگاه را در نظر بگیرید.
بیشتر بخوانید: طرز تهیه پنکیک قهوه
جمعبندی
انتخاب بین قهوهساز و اسپرسوساز به نوع نوشیدنی موردعلاقه، میزان مصرف روزانه، بودجه و زمانی که برای تهیه قهوه در اختیار دارید بستگی دارد. قهوهساز فیلتری برای افرادی مناسب است که دان قهوه ترکیبی با حجم بیشتر و فرایند آمادهسازی سادهتر را ترجیح میدهند. در مقابل، اسپرسوساز برای علاقهمندان به اسپرسو و نوشیدنیهایی مانند لاته و کاپوچینو انتخاب مناسبتری است. فارغ از نوع دستگاه، انتخاب دانه قهوه مناسب و تنظیم درجه آسیاب تأثیر زیادی بر کیفیت نوشیدنی دارد. اگر میخواهید شناخت دقیقتری از عطر و طعم قهوه پیدا کنید، دوره ارزیابی حسی قهوه آکادمی نون به شما کمک میکند ویژگیهای حسی قهوههای مختلف را بهتر بشناسید. همچنین اگر به تهیه نوشیدنیهای بر پایه اسپرسو و طراحی روی قهوه علاقه دارید، میتوانید مهارتهای خود را در دوره لاته آرت تقویت کنید. اگر تجربه استفاده از قهوهساز یا اسپرسوساز را دارید، در بخش نظرات بنویسید کدام دستگاه را برای مصرف روزانه ترجیح میدهید.
منابع: kitchenaid.com
