طرز تهیه قهوه روی گاز: سادهترین روش برای دمآوری حرفهای در خانه
فهرست مطالب
تازه بیدار شدهاید، هنوز خوابآلودید و هوس یک فنجان قهوه داغ و غلیظ کردهاید، اما نه دستگاه اسپرسوساز دارید و نه وقت کافی برای دمکردنهای طولانی. عملی کردن طرز تهیه قهوه روی گاز راه حل ساده و سریع شماست. این روش، برخلاف دستگاههای برقیای که مرحلهای و زمانبر هستند، در چند دقیقه نتیجه میدهد و شما را به باریستای خانهتان تبدیل میکند. فرقی نمیکند دنبال طرز تهیه قهوه با پودر قهوه باشید یا بخواهید قهوهای نزدیک به اسپرسو درست کنید؛ با گاز هم میشود نتیجهی حرفهای گرفت. بیشترین مزیت این شیوه؟ کنترل کامل. شما هر متغیری را (دما، زمان، غلظت) دستی تنظیم میکنید؛ غیری از دستگاههایی که خودکار عمل میکنند. علاوه بر این، هیچ تجهیزات گرانقیمتی لازم نیست؛ فقط یک جذوه یا شیرجوش ساده کافی است. در این مطلب از آکادمی کافه نون قدمبهقدم یاد میگیرید چطور با سادهترین وسایل و در کوتاهترین زمان، قهوهای حرفهای درست کنید.
راهنمای سریع طرز تهیه قهوه روی گاز بدون قهوه جوش
اگر میخواهید در یک نگاه طرز تهیه قهوه روی گاز با جذوه و موکاپات را یاد بگیرید، در اینفوگرافی زیر همه چیز را گفتیم:
تجهیزات و مواد لازم برای تهیه قهوه روی گاز
برای اینکه خروجی کارتان شبیه کافهها شود، شناخت ابزار درست، نیمی از راه است. نگران نباشید، قرار نیست آشپزخانه را پر از وسیله کنید.
چه ظرفی برای تهیه قهوه روی گاز بهتر است؟
- جذوه: برای قهوه ترک اصیل، «جذوه» یا همان قهوهجوشهای مسی با دهانه تنگ، شاهکلید ماجراست چون به جمع شدن فوم یا همان کف قهوه کمک میکند. اگر جذوه دم دستتان نیست، یک شیرجوش استیل کوچک هم کارتان را راه میاندازد، هرچند شاید آن کف غلیظ را نگیرید.
- موکاپات: اگر طرفدار قهوه ایتالیایی هستید، «موکاپات» بهترین گزینه است که با فشار بخار کار میکند. اما حتی اگر هیچکدام را ندارید، یک دیگچه مسی کوچک هم برای دمآوری به سبک سنتی کاملاً جواب میدهد. شرط اصلی؟ ظرفتان تمیز باشد و بوی ادویه یا غذای دیشب را ندهد. در ادامه، هم طرز تهیه قهوه روی گاز با موکاپات را میگوییم، هم روشهایی برای زمانی که موکاپات یا قهوهجوش ندارید.
- قوری: اگر ابزار تخصصی ندارید، قوری سادهترین و در دسترسترین انتخاب برای تهیه قهوه روی گاز است؛ مخصوصاً وقتی میخواهید قهوهای ملایمتر و نرمتر داشته باشید. بهتر است از قوری چینی یا پیرکس استفاده کنید تا طعم قهوه تغییر نکند. فقط حواستان باشد قوریتان قبلاً برای چای یا دمنوشهای معطر استفاده نشده باشد، چون بوی باقیمانده میتواند عطر قهوه را خراب کند. برای نتیجه بهتر، قوری را روی شعله خیلی ملایم بگذارید تا قهوه آرام دم بکشد و نجوشد؛ جوشیدن، طعم قهوه را تلخ و زننده میکند.
راهنمای سریع انتخاب قهوه و نسبتها
نوع آسیاب قهوه و نسبت آب به قهوه در این روش حرف اول را میزند. برای اینکه سردرگم نشوید، این جدول راهنما را همیشه دم دست داشته باشید:
| روش دمآوری | درجه آسیاب مناسب | نسبت پیشنهادی (قهوه به آب) | نتیجه نهایی |
| قهوه ترک (جذوه) | کاملاً پودر (مثل آرد) | ۱ به ۱۰ (۱ قاشق برای یک فنجان) | غلیظ، با کف فراوان |
| موکاپات | ریز (مثل نمک تصفیه) | ۱ به ۷ تا ۱ به ۱۰ | شبیه اسپرسو، قوی |
| قهوه فرانسه (شیرجوش) | متوسط (مثل نمک دریا) | ۱ به ۱۵ | ملایم، رقیقتر |
اگر قهوهتان برای روش انتخابی زیادی زبر باشد، قهوه آبکی میشود و اگر زیادی نرم باشد، طعم سوختگی و تلخی بیشازحد میگیرد.
طرز تهیه قهوه ترک روی گاز با شیرجوش یا جذوه
حالا که مواد اولیه جور شد، برویم سراغ اصل مطلب. این مراحل را موبهمو انجام دهید تا عطر قهوه همسایهها را هم بیدار کند.
مراحل آماده کردن قهوه
- اول از همه، آب سرد و تصفیهشده بردارید. کلر آب شیر، دشمن عطر قهوه است. آب را داخل شیرجوش یا جذوه بریزید.
- اگر اهل شیرینی هستید، شکر را همینجا اضافه کنید و هم بزنید تا حل شود. فعلاً خبری از قهوه و آتش نیست.
- اگر قرار است قهوه را با شیر درست کنید، شیر را جداگانه و روی حرارت ملایم گرم کنید تا قهوه نسوزد و طعم نهایی تلخ نشود.
پیشنهاد مطالعه: تهیه قهوه عربی با دله
روش دمآوری قهوه ترک روی گاز
پودر قهوه ترک را به آب سرد اضافه کنید. فقط یکبار و خیلی آرام هم بزنید تا پودر خیس شود. زیاد هم نزنید؛ چون کف قهوه خراب میشود.حالا ظرف را روی شعلهای بگذارید که جان ندارد؛ خیلی ملایم.
این همان روشی است که خیلیها به اسم طرز تهیه قهوه ترک روی گاز با شیرجوش انجام میدهند؛ با این تفاوت که بعضیها بهجای ظرف مسی، از شیرجوش کوچک استفاده میکنند.
شاید برایتان جالب باشد بدانید قهوهچیهای قدیمی استانبول، جذوه را روی شن داغ حرکت میدادند نه شعله مستقیم. دلیلش حرارت یکنواخت است؛ روی گاز هم با کم کردن شعله و استفاده از شعلهپخشکن، تقریباً همان نتیجه را میگیرید.
چشم از ظرف برندارید. بعد از چند دقیقه، حبابهای ریز دور ظرف جمع میشوند و کف کرمیرنگ شروع به بالا آمدن میکند. درست قبل از جوشیدن، قهوه را از روی حرارت بردارید. جوشیدن مساوی است با سوختن قهوه.
طرز تهیه قهوه روی گاز با موکاپات
اگر قهوهای قویتر و نزدیک به اسپرسو دوست دارید، موکاپات انتخاب ایدهآلی است. این روش با فشار بخار کار میکند و نتیجهای غلیظتر نسبت به روشهای ساده میدهد.
- مخزن پایینی موکاپات را تا زیر سوپاپ با آب پر کنید
- سبد را با قهوه آسیاب ریز (نه پودری مثل ترک) پر کنید، بدون فشردن
- موکاپات را ببندید و روی شعله ملایم بگذارید
وقتی صدای قلقل آخر را شنیدید، یعنی عصارهگیری تمام شده است. همان لحظه موکاپات را از روی گاز بردارید تا طعم قهوه نسوزد. این روش برای کسانی مناسب است که قهوه قوی میخواهند اما دستگاه اسپرسوساز ندارند.
طرز تهیه قهوه روی گاز بدون موکاپات و قهوه جوش
موکاپات ندارید اما قهوهای پرتوان و شبیه اسپرسو میخواهید؟ روش «قهوه کابویی» را امتحان کنید. آب را در شیرجوش گرم کنید (نجوشد). قهوه با آسیاب متوسط را اضافه کنید و هم بزنید. شعله را تا حد ممکن پایین بیاورید. بگذارید قهوه ۲ تا ۳ دقیقه دم بکشد. اینجا نباید کف کند یا بجوشد و وقتی عطرش بلند شد، شعله را خاموش کنید. ۲ دقیقه صبر کنید تا تفالهها تهنشین شوند، بعد آرام در فنجان بریزید تا لرد وارد لیوان نشود
پیشنهاد مطالعه: بادی قهوه چیست؟
طرز تهیه قهوه روی گاز با قوری
اگر هیچ وسیلهای ندارید و فقط یک قوری در آشپزخانه است، این روش دقیقاً برای شماست.
- آب را داخل قوری بریزید: بهازای هر فنجان، یک لیوان آب سرد داخل قوری بریزید. بهتر است آب به دمای محیط نزدیک باشد.
- قهوه را اضافه کنید: برای هر فنجان، ۱ تا ۱.۵ قاشق مرباخوری پودر قهوه اضافه کنید. هم نزنید یا فقط یک هم خیلی آرام بزنید.
- قوری را روی شعله بسیار ملایم بگذارید: قهوه نباید بجوشد؛ فقط باید آرام گرم شود.
- اجازه دهید قهوه دم بکشد: حدود ۴ تا ۶ دقیقه زمان بدهید. وقتی بخار ملایم و بوی قهوه بلند شد، آماده است.
- خاموش کردن و سرو: گاز را خاموش کنید، ۱ تا ۲ دقیقه صبر کنید و سپس آرام سرو کنید.
کنترل حرارت؛ مهمترین راز خوشطعم شدن قهوه روی گاز
راز اصلی در تنظیم حرارت قهوه روی گاز است. شعله زیاد شاید کار را سریع کند، اما طعم قهوه را تلخ و پر از بوی سوختگی میکند. کل این فرآیند باید ۳ تا ۴ دقیقه طول بکشد. اگر در یک دقیقه آماده شد، یعنی شعله زیادی بالا بوده و نتیجه کار هم چنگی به دل نمیزند. 
چگونه طعم قهوه را مطابق سلیقه خودمان تنظیم کنیم؟
قهوه شما هم اثر هنری است میتوانید امضای خودتان را پایش بزنید. برای اینکه قهوهتان از یکنواختی دربیاید، این گزینهها را امتحان کنید:
- هل سبز: یک دانه هل شکسته را موقع دمکشیدن داخل جذوه بیندازید (کلاسیکترین ترکیب برای قهوه ترک).
- دارچین و میخک: برای گرفتن سردی قهوه و اضافه کردن گرمای طعم، عالی هستند.
- شکلات تلخ: یک تکه کوچک شکلات ته فنجان بگذارید و قهوه داغ را رویش بریزید.
- خامه یا شیر کفدار: اگر طعم ملایمتری میخواهید، کمی شیر گرم به فنجان اضافه کنید.
ثبت نام در دوره های آکادمی کــــافه نون
مهارتهای باریستایی و قهوه را با آکادمی کافه نون یاد بگیرید
اشتباهات رایج در تهیه قهوه روی گاز که طعم را خراب میکند
اگر کارتان نتیجه آن چیزی نیست که میخواستید. معمولاً پای یکی از این چهار اشتباه در میان است.
جوشاندن قهوه
این گناه کبیره دمآوری است! وقتی قهوه قل میزند، ساختارش میشکند و طعمی زننده و اسیدی پیدا میکند. همیشه قبل از نقطه جوش، گاز را خاموش کنید.
حرارت زیاد
اگر عجله کنید، کیفیت را نابود کردهاید. حرارت بالا به دانهها شوک میدهد و فرصت ترکیب شدن با آب را میگیرد. نتیجه؟ قهوهای آبکی و بیمزه.
مقدار اشتباه قهوه یا آب
چشمی کار کردن همیشه جواب نمیدهد. آب زیاد قهوه را رقیق میکند و قهوه زیاد، تلخی آزاردهنده میآورد. پیمانه مشخصی داشته باشید و حتی اگر میتوانید قهوه را وزن کنید.
آسیاب نامناسب
قهوه اسپرسو (آسیاب ریز) برای روش فرانسه یا برعکس، تعادل را به هم میزند. اگر قهوهتان زیادی تلخ یا زیادی رقیق شد، اول به درجه آسیاب شک کنید.
پیشنهاد مطالعه: تنظیم درست آسیاب قهوه برای اسپرسو
جمعبندی
طرز تهیه قهوه روی گاز هنری است که با چند بار تمرین، در آن استاد میشوید. نه ابزار عجیب میخواهد و نه دانش پیچیده؛ فقط کمی دقت به دما، زمان و نسبتها. این روش به شما اجازه میدهد هر روز صبح، فارغ از هیاهو، چند دقیقهای روی خلق نوشیدنیتان تمرکز کنید و لذت ببرید. حالا نوبت شماست؛ جذوه را بردارید و اولین فنجان قهوه حرفهای خود را روی گاز دم کنید.
سوالات متداول (FAQ)
بهترین روش تهیه قهوه روی گاز چیست؟
استفاده از جذوه (برای قهوه ترک) یا موکاپات (برای غلظت بیشتر) بهترین روشها هستند چون کنترل دمایی خوبی دارند.
چرا قهوه من روی گاز کف نمیکند؟
احتمالاً حرارت زیاد بوده، قهوه را زیاد هم زدهاید، یا از آب گرم استفاده کردهاید. قهوه کهنه هم معمولاً خوب کف نمیکند.
نسبت آب و قهوه برای دمآوری روی گاز چقدر است؟
استاندارد این است: برای هر فنجان آب، یک تا دو قاشق مرباخوری پودر قهوه. نسبت ۱ به ۱۰ برای شروع عالی است.
آیا میتوان بدون موکاپات قهوه اسپرسو روی گاز تهیه کرد؟
اسپرسوی واقعی نیاز به فشار دارد، اما با شیرجوش و قهوه آسیاب ریز میتوانید قهوهای بسیار غلیظ و قوی شبیه به اسپرسو درست کنید.
علت تلخ شدن بیش از حد قهوه روی گاز چیست؟
جوشیدن قهوه، ماندن زیاد روی حرارت، یا استفاده از قهوهای که خیلی تیره برشته شده (دارک رست)، دلیل اصلی تلخی زننده است.
طرز تهیه قهوه اسپرسو روی اجاق گاز با قوری به چه صورت است؟
اسپرسوی واقعی به فشار نیاز دارد، اما برای طرز تهیه قهوه اسپرسو روی اجاق گاز با قوری میتوانید قهوه آسیاب ریز استفاده کنید، آب را تا نزدیک جوش گرم کنید (نجوشد) و قهوه را ۳ تا ۴ دقیقه روی شعله بسیار ملایم دم کنید تا خروجی غلیظ و قویتری بگیرید.
چگونه شیر را به قهوه اضافه کنم؟
برای اضافه کردن شیر، ابتدا قهوه را طبق طرز تهیه قهوه روی گاز با شیر با آب دم کنید و اجازه ندهید قهوه بجوشد. سپس شیر را جداگانه روی حرارت ملایم گرم کرده و در انتها به قهوه اضافه کنید تا طعم ملایم و متعادلی به دست آید.
منبع:
